1. Co to są PPK i kiedy wchodzą w życie

Pracownicze Plany Kapitałowe (PPK) to dobrowolny system oszczędzania, w którym gromadzone będą oszczędności pracownika do wykorzystania przez niego po 60. roku życia.

TERMINY
• od 1 lipca 2019 r. – firmy zatrudniające co najmniej 250 osób według stanu na dzień 31 grudnia 2018 r.;
• od 1 stycznia 2020 r. – firmy zatrudniające co najmniej 50 osób według stanu na dzień 30 czerwca 2019 r.;
• od 1 lipca 2020 r. – firmy zatrudniające co najmniej 20 osób według stanu na dzień 31 grudnia 2019 r.;
• od 1 stycznia 2021 r. – pozostałe podmioty, w tym jednostki sektora finansów publicznych.

2. Kogo obejmą PPK

Do PPK będzie obowiązywać tzw. automatyczny zapis osób zatrudnionych w wieku od 18 do ukończenia 55 lat, pod warunkiem że osoby te nie zrezygnowały z dokonywania wpłat do PPK.

Osoby, które ukończyły 55. r.ż. muszą zwrócić się do pracodawcy z wnioskiem o dołączenie do programu. Osoby, które ukończyły 70 lat nie mają możliwości przystąpienia do programu.

Utworzenie PPK będzie obowiązkowe dla każdego podmiotu zatrudniającego co najmniej jedną osobę, podlegającą obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym (poza określonymi wyjątkami), czyli dla:
• pracodawcy;
• nakładcy;
• rolniczych spółdzielni produkcyjnych lub spółdzielni kółek rolniczych;
• podmiotu, w którym działa rada nadzorcza;
• zleceniodawcy.

Katalog osób zatrudnionych objętych PPK obejmuje:
• Pracowników zatrudnionych na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę, z wyjątkiem Pracowników przebywających na urlopach górniczych i urlopach dla Pracowników zakładu przeróbki mechanicznej węgla oraz młodocianych;
• osoby fizyczne wykonujące pracę nakładczą, które ukończyły 18. rok życia;
• członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych lub spółdzielni kółek rolniczych;
• osoby fizyczne, które ukończyły 18. rok życia, wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy-zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług;
• członków rad nadzorczych wynagradzanych z tytułu pełnienia tych funkcji;
– podlegających obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tych tytułów.

3. Czy można nie należeć do PPK

Przynależność do PPK nie jest obowiązkowa, ale trzeba pamiętać, że każdy pracownik w wieku 18-55 lat zostanie do nich automatycznie zapisany. Jeśli nie będzie chciał uczestniczyć w PPK, będzie mógł się wypisać, składając odpowiednie oświadczenia. Po czterech latach pracownik ponownie zostanie przypisany do systemu. I albo znowu z udziału w PPK zrezygnuje, albo podejmie decyzję o pozostaniu.

4. Jakie składki odprowadza pracownik

Zatrudniony co miesiąc będzie mógł przekazać minimalną wpłatę podstawową w wysokości 2 proc. swojego wynagrodzenia brutto. Jeśli będzie zainteresowany wyższą kwotą, to maksymalnie może odprowadzić 4 proc. swojego wynagrodzenia brutto.

W przypadku pracownika osiągającego najniższe dochody (łączne wynagrodzenie osiągane z różnych źródeł w danym miesiącu nie przekracza kwoty odpowiadającej 120 proc. aktualnego minimalnego wynagrodzenia), wpłata podstawowa będzie mogła być mniejsza i wynieść od 0,5 proc. wynagrodzenia brutto do 2 proc. Jeśli więc pracownik zarabia łącznie maksymalnie 120 proc. aktualnego minimalnego wynagrodzenia (płaca minimalna to 2250 zł), może płacić składkę 0,5 proc.

5. Jakie składki odprowadza pracodawca

Pracodawca co miesiąc wpłaci obowiązkowo 1,5 proc. wynagrodzenia brutto pracownika. Może jednak zdecydować o zasilaniu konta wyższą składką. Wpłata dobrowolna może wynieść do 2,5 proc wynagrodzenia brutto. W myśl ustawy, decyzja ta zależy od podmiotu zatrudniającego i może być różnicowana ze względu na długość okresu zatrudnienia pracownika w danej firmie, albo na podstawie postanowień regulaminu wynagrodzeń lub układu zbiorowego pracy obowiązujących w podmiocie zatrudniającym.
Uwaga: Pracodawcy nie wolno potrącać tej kwoty z wynagrodzenia pracownika.

6. Kto jeszcze dorzuci się do mojego konta

Wpłat dokona też budżet państwa, z którego jednorazowo zostanie wpłacone na powitanie 250 zł, a potem raz w roku kwota w wysokości 240 zł.

KALKULATOR PPK

7. Co się stanie z pieniędzmi, które trafią do PPK?

Gromadzone na rachunkach PPK środki będą inwestowane w fundusze inwestycyjne, które ograniczają poziom ryzyka w zależności od wieku uczestnika, tzw. fundusze zdefiniowanej daty. Każdy uczestnik zostanie automatycznie przypisany do funduszu w zależności od jego daty urodzenia. 

Instytucje finansowe mogą być zarządzane przez następujące podmioty, wpisane do ewidencji PPK:
• Towarzystwa Funduszy Inwestycyjnych,
• Powszechne Towarzystwa Emerytalne,
• Pracownicze Towarzystwa Emerytalne,
• Zakłady Ubezpieczeń.

Przedstawiciele Polskiego Funduszu rozwoju szacują, że ok 20 instytucji będzie oferować PPK.

Podmioty te będą inwestować kapitał zgromadzony na rachunkach uczestników, inwestując w bony skarbowe, obligacje (w tym obligacje korporacyjne), akcje czy listy zastawne.

Część inwestycji (maksymalnie 30%) będzie mogła być lokowana w papiery wartościowe w walucie innej niż PLN, zmniejszając ryzyko koncentracji.

8. Co to ą fundusze zdefiniowanej daty?

Oferta funduszy inwestycyjnych musi być dopasowana do wieku oszczędzających. Uczestnik PPK inwestuje z jednym funduszem przez cały okres gromadzenia środków, a fundusz ten, w miarę zbliżania się uczestnika do 60. roku życia, automatycznie będzie zmieniał politykę inwestycyjną w taki sposób, aby zapewniała właściwe bezpieczeństwo powierzonym środkom.

9. Kiedy i jak będzie można wypłacić pieniądze?

Pracownik, który podejmie decyzję o oszczędzaniu w PPK, będzie mógł swobodnie korzystać ze zgromadzonych środków na swoim rachunku po osiągnięciu 60. roku życia – bez względu na status aktywności zawodowej. Po sześćdziesiątce zdecyduje, co chce dalej robić ze swoimi środkami.

Pracownik może:
• dalej odkładać środki w PPK;
• skorzystać z domyślnej formy wypłaty:

Do PPK najtrudniej będzie przekonać pracowników, a nie prezesów firm

1. Jednorazowo wypłacić 25 proc. środków, a pozostałe środki wypłacać co miesiąc przez 10 lat. Wypłata w tej formie będzie zwolniona z podatku od zysków kapitałowych i dzięki niej pracownik zyska dostęp do zgromadzonych przez siebie środków przez dłuższy okres przebywania na emeryturze.
2. Pracownik może również wszystkie środki wypłacać w dowolnej liczbie rat. Jednorazowo może wypłacić nawet 100 proc. środków. Należy jednak pamiętać o tym, że skrócenie okresu wypłat poniżej 10 lat będzie skutkować koniecznością zapłaty należnego podatku.

Pracownik będzie mógł też dokonać wypłaty transferowej, czyli przenieść zgromadzone środki na:
• polisę w zakładzie ubezpieczeń – z prawem do świadczenia okresowego lub dożywotniego,
• rachunek terminowej lokaty oszczędnościowej, zgodnie z warunkami określonymi w ustawie o PPK.

10. Czy pracownik może wcześniej wypłacić zgromadzone pieniądze?

Pracownik może w dowolnym momencie dokonać zwrotu środków zgromadzonych w PPK. Składając wniosek o zwrot środków, uczestnik otrzyma zgromadzone przez siebie oszczędności, pomniejszone o:

  • 30% wartości wpłat po stronie pracodawcy - pobrane 30% zapisywane jest pracownikowi jako jego składka na ubezpieczenie emerytalne w ZUS
  • środki pochodzące z dopłat od państwa

Ponadto ustawa przewiduje szczególne sytuacje życiowe, w których zgromadzone oszczędności będzie można wypłacić przed 60. rokiem życia:

  • w sytuacji poważnej choroby uczestnika, jego małżonka lub dziecka (do 25% środków, bez obowiązku zwrotu)
  • w celu pokrycia wkładu własnego w związku z zaciągnięciem kredytu na budowę domu lub zakup mieszkania, ale tylko dla uczestników przed 45. rokiem życia (do 100 % środków z obowiązkiem zwrotu w ciągu maksymalnie 15 lat).