statystyki

ZUS nakaże zwrot świadczeń, ale z pomocą przyjdą sądy

autor: Łucja Kobroń-Gąsiorowska16.11.2017, 09:20; Aktualizacja: 16.11.2017, 10:21
Czas i praktyka zweryfikują, jakie konsekwencje będzie miała nowelizacja ustawy systemowej.

Czas i praktyka zweryfikują, jakie konsekwencje będzie miała nowelizacja ustawy systemowej.źródło: ShutterStock

Coraz częściej zdarza się, że wydają korzystne dla płatników wyroki, jeśli od wypłaty do decyzji minęło więcej niż pięć lat. Przepisy wprowadzają jednak wprost taki termin tylko dla ubezpieczonych.

Osoba, która pobrała nienależne świadczenie z ubezpieczeń społecznych, musi je zwrócić wraz z odsetkami w wysokości i na zasadach określonych przepisami prawa cywilnego – to ogólna zasada wynikająca z art. 84 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (dalej: ustawa systemowa). Czasami jednak, co z kolei wynika z ust. 6 art. 84 tej ustawy, obowiązek ten obciąża płatnika składek lub inny podmiot (np. lekarza wystawiającego zaświadczenie o niezdolności do pracy), jeżeli pobranie nienależnych świadczeń zostało spowodowane przekazaniem przez niego nieprawdziwych danych mających wpływ na prawo do świadczeń lub na ich wysokość. Mamy tu do czynienia z dwoma podmiotami będącymi obecnie na celowniku ZUS. Jest nim właśnie płatnik i tzw. inny podmiot. Przypomnijmy, że od niedawna wprost z przepisów wynika, że ZUS jest ograniczony terminem do wydania decyzji o zwrocie w stosunku do ubezpieczonego (ma na to 5 lat), ale nie dotyczy to płatnika i innego podmiotu. Tymczasem sądy zaczynają coraz częściej wydawać korzystne dla nich wyroki, twierdząc, że ograniczenie powinno być też stosowane nie tylko do ubezpieczonego. Może czas na uregulowanie tego wprost w przepisach? Prześledźmy jednak zagadnienie od początku.

Problem pojawił się wcześniej

Niekonstytucyjność art. 84 ust. 3 ustawy systemowej była dostrzegana przez praktyków od dawna. Zgodnie z nim organ rentowy mógł bezterminowo wydawać decyzje zobowiązujące do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń płatników oraz „inne podmioty”. Przepis ten został jednak uznany wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 5 lipca 2016 r. (sygn. akt P 131/15) za niezgodny z art. 2 konstytucji. Od tego momentu wydawało się, że kwestia bezterminowego wydawania decyzji przez ZUS – nakazującej zwrot nienależnie pobranego świadczenia w stosunku do płatników i inne podmioty bez względu na upływ czas – została rozwiązana. Przy czym główny problem, który towarzyszył rozpatrywanej sprawie przez trybunał, dotyczył brzemienia ust. 3 art. 84 ustawy systemowej. Stanowił on, że nie można żądać zwrotu kwot nienależnie pobranych świadczeń z ubezpieczeń społecznych za okres dłuższy niż ostatnie 12 miesięcy, jeżeli osoba je pobierająca zawiadomiła organ wypłacający świadczenia o zajściu okoliczności powodujących ustanie prawa do świadczeń albo wstrzymanie ich wypłaty, a mimo to świadczenia były nadal wypłacane, a w pozostałych przypadkach – za okres dłuższy niż ostatnie trzy lata. Trybunał uznał, że przepis ten utraci moc 16 sierpnia 2016 r. w zakresie, w jakim dopuszcza wydanie decyzji nakazującej zwrot nienależnie pobranego świadczenia rehabilitacyjnego bez względu na upływ czasu od daty wypłaty pieniędzy z tego tytułu.


Pozostało jeszcze 71% treści

Czytaj wszystkie artykuły na gazetaprawna.pl oraz w e-wydaniu DGP
Zapłać 97,90 zł Kup abonamentna miesiąc
Mam kod promocyjny
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy INFOR Biznes. Kup licencję

Polecane

Twój komentarz

Zanim dodasz komentarz - zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.

Widzisz naruszenie regulaminu? Zgłoś je!

Polecane