Osoba, która wykonywała w szpitalu (SP ZOZ) zadania służby bhp, przeszła na emeryturę 1 listopada 2008 r. Pracodawca powierzył te obowiązki pielęgniarce i zamierzał wysłać ją na szkolenie okresowe przewidziane dla tych osób. Podczas kontroli zakwestionowano jednak tę decyzję i nakazano mu powierzyć wykonywanie zadań służby bhp osobie posiadającej odpowiednie wykształcenie. Pracownik, który dotychczas wykonywał te zadania, miał wykształcenie średnie ogólne, prowadził sprawy bhp od kilkunastu lat i nikt tego nie kwestionował.

Nakaz organu kontroli jest słuszny. Rozporządzenie Rady Ministrów z 2 września 1997 r. w sprawie służby bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz.U. nr 109, poz. 704) w wersji obowiązującej od 1 lipca 2005 r. (Dz.U. z 2004 r. nr 246, poz. 2468 z późn. zm.) określa bowiem wymagania kwalifikacyjne osób, którym pracodawca może powierzyć wykonywanie zadań służby bhp. Gdyby pracownik, który poprzednio wykonywał zadania służby, nie odszedł na emeryturę, mógłby wykonywać te zadania do 30 czerwca 2013 r. Powierzanie wykonywania zadań służby bhp od 1 lipca 2005 r. jest możliwe tylko osobie posiadającej kwalifikacje przewidziane w wersji rozporządzenia obowiązującej od tej daty.

Jeżeli zatem pracodawca zamierza powierzyć wykonywanie zadań służby bhp własnemu pracownikowi, musi on posiadać co najmniej tytuł inspektora ds. bhp, a więc wykształcenie średnie o tym kierunku lub tytuł specjalisty ds. bhp, a więc studia wyższe o kierunku lub specjalności w zakresie bhp albo studia podyplomowe w zakresie bhp (specjalista musi legitymować się ponadto co najmniej rocznym stażem pracy w służbie bhp).

Przewidując przejście pracownika wykonującego zadania służby bhp na emeryturę, pracodawca powinien z odpowiednim wyprzedzeniem czasowym skierować inną osobę na naukę lub studia w celu uzyskania przez nią odpowiednich kwalifikacji. Ten, który tego nie zrobił, może nadal powierzać wykonywanie zadań służby byłemu pracownikowi poprzez kontynuowanie z nim stosunku pracy nawet w niepełnym wymiarze czasu pracy. Osoba ta musi jednak posiadać aktualne szkolenie okresowe bhp dla tej kategorii pracowników. Taka tymczasowa sytuacja może trwać do czasu uzyskania odpowiednich kwalifikacji przez pracownika, któremu SP ZOZ zamierza powierzyć zadania służby bhp. Możliwe jest również wykonywanie w tym okresie zadań służby bhp przez specjalistę spoza zakładu pracy na podstawie art. 23711 par. 2 kodeksu pracy spełniającego obecnie obowiązujące warunki.

Problem ten jest dowodem na to, że warunkiem skutecznego i zgodnego z obowiązującymi przepisami prawa zarządzania przez pracodawcę zakładem pracy, w tym także bhp, jest umiejętność przewidywania przyszłych okoliczności wewnętrznych i zewnętrznych funkcjonowania konkretnej instytucji lub podmiotu gospodarczego, w tym także SP ZOZ.