Państwa Unii Europejskiej 4 marca 2022 r. ustaliły, że przyjazd obywateli Ukrainy niezdolnych do powrotu do swojego kraju pochodzenia z powodu rosyjskiej agresji wojskowej ma charakter masowego napływu wysiedleńców w rozumieniu dyrektywy 2001/55/WE (decyzja wykonawcza Rady [UE] 2022/382 z 4 marca 2022 r. stwierdzająca istnienie masowego napływu wysiedleńców z Ukrainy w rozumieniu art. 5 dyrektywy 2001/55/WE i skutkująca wprowadzeniem tymczasowej ochrony; dalej: decyzja 2022/382). Na jej podstawie wszystkie państwa UE zobowiązane są do udzielenia ochrony tymczasowej Ukraińcom, którzy 24 lutego 2022 r. lub później opuścili Ukrainę w wyniku inwazji wojsk rosyjskich. Ochrona tymczasowa ma być przyznawana szybko i bez zbędnych formalności, a jej zakres obejmuje m.in. legalizację pobytu, zapewnienie dostępu do świadczeń socjalnych danego państwa czy też rynku pracy. Ma ona charakter regionalny, co oznacza, że jest przyznawana tylko na terytorium tego państwa UE, w którym Ukrainiec będzie chciał skorzystać z ochrony tymczasowej.
W odniesieniu do dostępu do rynku pracy oznacza to, że w każdym przypadku to prawo danego państwa członkowskiego będzie wyznaczać zasady podejmowania i wykonywania zatrudnienia. Ukraińcy uciekający przed wojną nie będą zatem mogli korzystać z tych wszystkich swobód gwarantujących dostęp do unijnego rynku pracy, z których korzystają obywatele UE. Delegowanie Ukraińców korzystających z tymczasowej ochrony w Polsce do innych krajów UE w ramach unijnej swobody świadczenia usług nie ma więc obecnie podstaw prawnych.