Zasady odpowiedzialności materialnej zespołu pracowników regulują przepisy art. 124 - 127 kodeksu pracy i rozporządzenia Rady Ministrów z 4 października 1974 r. w sprawie wspólnej odpowiedzialności materialnej pracowników za powierzone mienie (t.j. Dz.U. z 1996 r. nr 143, poz. 663). Umowa o wspólnym powierzeniu mienia musi być zawarta w formie pisemnej - rozstrzygnęła o tym uchwała Sądu Najwyższego z 18 kwietnia 1988 r. (III PZP 62/87, OSNC 1988/12/165).

Każda zmiana w składzie pracowników objętych wspólną odpowiedzialnością materialną wymaga zawarcia nowej umowy o wspólnej odpowiedzialności materialnej, a warunkiem ustanowienia tej odpowiedzialności jest powierzenie mienia - na podstawie inwentaryzacji przeprowadzonej z udziałem pracowników odpowiedzialnych materialnie lub z udziałem osób przez nich wskazanych - zgodnie z par. 22 ust. 2 rozporządzenia oraz zapewnienie im możliwości zgłaszania uwag w związku z przebiegiem i wynikami inwentaryzacji.

Do inwentaryzacji należy też przystąpić przed upływem okresu wypowiedzenia tej umowy przez któregokolwiek z pracowników. W umowie o wspólnej odpowiedzialności materialnej strony muszą też ustalić okres, w ciągu którego nieobecność pracownika w pracy nie ma wpływu na zakres odpowiedzialności zarówno tego pracownika, jak i pozostałych pracowników ponoszących wspólną odpowiedzialność materialną.

Dopiero przestrzeganie omówionych zasad gwarantuje pracodawcy, że będzie mógł skutecznie dochodzić naprawienia szkody (zapłaty za niedobór) od pracowników. Trzeba jednak pamiętać, że pracownicy ponoszący wspólną odpowiedzialność materialną nie przestają odpowiadać na zasadzie winy. Stąd samo stwierdzenie niedoboru nie oznacza jeszcze powstania ich odpowiedzialności. Niemniej jednak, jeśli w magazynie nie ma śladów włamania, a dostęp do niego mieli jedynie pracownicy odpowiedzialni materialnie (inne osoby wyłącznie na zasadzie określonej umową o wspólnym powierzeniu mienia), należy stwierdzić zawinienie pracowników odpowiedzialnych materialnie. Oczywiście magazyn musi być należycie zabezpieczony przed dostępem osób nieuprawnionych.

@RY1@i02/2008/112/i02.2008.112.000.0014.101.jpg@RY2@

Jan Wojciszke, Kancelaria Prawna Chałas i Wspólnicy