Nową kategorię odsetek wprowadza ustawa z 9 października 2015 r. o zmianie ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych, ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1830). Od przyszłego roku zastąpią one odsetki ustawowe, które są określane w rządowym rozporządzeniu i są obecnie stosowane przez samorządy w przypadku prowadzonych postępowań o zwrot nienależnie pobranych świadczeń: rodzinnych, z Funduszu Alimentacyjnego i tych wypłacanych rodzinom zastępczym. W związku z tym od stycznia 2016 r. będą one w tych sprawach naliczać nowy typ odsetek.

Ich wysokość ma stanowić sumę stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego oraz 5,5 proc. i będzie ogłaszana przez ministra sprawiedliwości w obwieszczeniu. Według obecnie obowiązującego wskaźnika wynosiłyby one 7 proc., czyli będą niższe od tych dotychczasowych, które stanowią 8 proc.

– Zmiana będzie korzystna dla osób, które są zobowiązane do zwrotu świadczeń – wskazuje Magdalena Rynkiewicz-Stępień, zastępca dyrektora Miejskiego Centrum Świadczeń w Opolu. Dodaje, że myląca może okazać się sama nazwa odsetek, ponieważ trudno mówić o opóźnieniu w sytuacji, w której są one naliczane w momencie, gdy gmina stwierdza, że dane świadczenie okazało się nienależnie pobrane, i dopiero żąda jego zwrotu. – Nowa kategoria odsetek będzie oznaczała konieczność dokonania odpowiednich zmian w dokumentach, którymi się posługujemy, np. wzorach decyzji – podkreśla Piotr Spiżewski, kierownik działu świadczeń rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Puławach.

Modyfikacje nie obejmą natomiast sposobu ich naliczania. Ich bieg rozpoczyna się od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu, w którym nastąpiła wypłata nienależnie pobranych pieniędzy.

Ponadto odsetki ustawowe za opóźnienie będą wykorzystywane przy dochodzeniu przez gminy pieniędzy od dłużników alimentacyjnych, w pomocy społecznej, gdy podmiot nielegalnie prowadzący prywatny dom seniora nie wpłaci w wyznaczonym terminie kary pieniężnej z tego tytułu, oraz w niektórych sprawach dotyczących zwrotu pomocy finansowej z Funduszu Pracy (np. pożyczek i refundacji).