Składka emerytalna, rentowa, chorobowa czy zdrowotna obliczana jest przez wszystkich płatników według takiej samej stopy procentowej. Inaczej jest w przypadku tej wypadkowej. Zasady jej ustalania zależą od tego, czy płatnik jest wpisany do rejestru REGON. Jeśli uzyskał wpis, istotna jest liczba osób zgłaszanych do ubezpieczenia wypadkowego, a gdy ta wynosi co najmniej dziesięć, znaczenie ma także rodzaj prowadzonej działalności.

Prawidłowe ustalenie wysokości stopy procentowej wspomnianej składki na początku roku składkowego jest bardzo istotne. Obowiązuje ona bowiem w takiej samej wysokości przez cały rok składkowy niezależnie m.in. od zmian w stanie zatrudnienia. Stosuje się ją do wyliczenia wpłat za wszystkie osoby podlegające ubezpieczeniu wypadkowemu, m.in. za pracowników i zleceniobiorców.

Informacja z ZUS

W szczególnej sytuacji są płatnicy zgłaszający do ubezpieczenia wypadkowego co najmniej dziesięciu ubezpieczonych, którzy za trzy kolejne lata składali informację ZUS IWA. Dla nich stopę procentową składki wylicza ZUS. Zawiadomienie powinno być przesłane nie później niż do 20 kwietnia. Jeśli do 30 kwietnia płatnik go nie otrzyma, powinien wystąpić do ZUS. Może też zwrócić się o podanie algorytmu wyliczeniowego.

Pozostali płatnicy muszą sami ustalić stopę procentową składki wypadkowej, którą zastosują do rozliczeń w maju za kwiecień 2014 r.

Jest ryczałt

Najprostsza zasada ustalania stopy procentowej składki wypadkowej dotyczy płatników:

● niepodlegających wpisowi do rejestru REGON i

● podlegających wpisowi do rejestru REGON, którzy zgłaszali do ubezpieczenia wypadkowego w 2013 r. przeciętnie nie więcej niż dziewięciu ubezpieczonych.

Opłacają oni bowiem składkę na ubezpieczenie wypadkowe według zryczałtowanej stopy procentowej. Wynosi ona 50 proc. najwyższej stopy procentowej ustalonej na dany rok składkowy dla grup działalności. Ten najwyższy wskaźnik wynika z załącznika nr 2 do rozporządzenia w sprawie różnicowania stopy procentowej składki na ubezpieczenie społeczne z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych w zależności od zagrożeń zawodowych i ich skutków. Od 1 kwietnia 2012 r. wynosi 3,86 proc., a stopa ryczałtowa – 1,93 proc. (50 proc. x 3,86 proc.).

Zasadę ustalania ryczałtowego stosuje się także, gdy upływa termin opłacenia składki, a płatnik nie otrzymał zaświadczenia o wpisie w rejestrze REGON. Wówczas ustala stopę procentową składki zaliczkowo w zryczałtowanej wysokości, a po otrzymaniu zaświadczenia musi ją w razie potrzeby skorygować.

10 ubezpieczonych

Najbardziej złożona jest procedura ustalania stopy procentowej dla płatnika, który w 2013 r. zgłaszał do ubezpieczenia wypadkowego średnio co najmniej dziesięciu ubezpieczonych, ale za trzy kolejne lata nie składał informacji ZUS IWA. Musi on najpierw określić grupę działalności, do której należy (według PKD ujętego w rejestrze REGON 31 grudnia poprzedniego roku). Następnie na podstawie dwóch pierwszych cyfr z kodu rodzaju przeważającej działalności musi sprawdzić, do jakiego działu (sekcji) został zaklasyfikowany. Ostatni krok to odczytanie właściwej stopy procentowej składki wypadkowej na podstawie tabeli stanowiącej załącznik do rozporządzenia z 29 listopada 2002 r.

Ustalanie liczby ubezpieczonych

Anna B. od początku stycznia 2013 r. prowadzi działalność gospodarczą. Jest z tego tytułu ubezpieczona w ZUS. W kolejnych miesiącach 2013 r. zatrudniała pracowników i zleceniobiorców podlegających ubezpieczeniu wypadkowemu. Ich liczba wynika z tabeli poniżej. Aby ustalić stopę procentową składki wypadkowej na rok składkowy rozpoczynający się od 1 kwietnia 2014 r., Anna B. musi ustalić, ile osób zgłaszała do ubezpieczenia wypadkowego w 2013 r. Z danych wymienionych w tabeli poniżej wynika, że średnio trzech ubezpieczonych [41 (liczba ubezpieczonych z poszczególnych miesięcy od stycznia do grudnia 2013 r.) : 12 (liczba miesięcy, w których prowadzący działalność był w 2013 r. zgłoszony w ZUS jako płatnik składek) = 3,42; po zaokrągleniu do jedności w dół, bo końcówka jest mniejsza od 0,5, liczba wynosi 3]. Z uwagi na taką liczbę osób podlegających ubezpieczeniu wypadkowemu musi ona w nowym roku składkowym (1 kwietnia 2014 r. – 31 marca 2015 r.) zastosować ryczałtową stopę procentową.

Podstawa prawna

Art. 27–32 ustawy z 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 167, poz. 1322 z późn. zm.).

Rozporządzenie ministra pracy i polityki społecznej z 29 listopada 2002 r. w sprawie różnicowania stopy procentowej składki na ubezpieczenie społeczne z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych w zależności od zagrożeń zawodowych i ich skutków (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 878).