Od stycznia 2012 roku zmienią się zasady umieszczania w młodzieżowych ośrodkach socjoterapii (MOS) uczniów, którzy sprawiają problemy wychowawcze, np. nie realizują obowiązku szkolnego. Podstawą do umieszczenia nieletniego w takiej placówce nie będzie już decyzja sądu rodzinnego.

Nowe przepisy w tym zakresie wprowadza art. 205 ustawy z 9 czerwca 2011 roku o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz.U. nr 149 poz. 887). Zmienia on treść art. 6 pkt 9 ustawy z 26 października 1982 roku o postępowaniu w sprawach nieletnich (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 33, poz. 178), wskazującego zamknięty katalog środków wychowawczych, które może wobec nieletniego zastosować sąd. Począwszy od 1 stycznia 2012 roku nie będzie wśród nich możliwości skierowania ucznia do MOS.

To oznacza, że nieletni będzie mógł od przyszłego roku trafić do ośrodka tylko w trybie pozasądowym, czyli na wniosek rodzica poparty orzeczeniem poradni psychologiczno-pedagogicznej o potrzebie kształcenia specjalnego. Obecnie z danych Ośrodka Rozwoju Edukacji, który prowadzi ogólnopolski elektroniczny system kierowania do MOS wynika, że ok. 32 proc wychowanków tych placówek przebywa tam na wniosek rodzica.

Taka zmiana zasad kierowania do MOS budzi więc wątpliwości samorządów, które prowadzą te placówki.

– Obawiamy się, że wielu rodziców nie będzie miało świadomości konieczności wnioskowania o umieszczenie dziecka w MOS, mimo że pobyt w takiej placówce jest często jedyną gwarancją, że dziecko ukończy szkołę i będzie miało w niej zapewnioną pełną opiekę i edukację – mówi Renata Płaczek-Zielonka, naczelnik wydziału edukacji, kultury i sportu starostwa powiatowego w Oleśnie.

Dodaje, że ponieważ głównym źródłem skierowań do MOS są właśnie orzeczenia sądów rodzinnych, to w przyszłym roku może okazać się, że placówki te będą miały dużą liczbę wolnych miejsc, a to może grozić nawet koniecznością ich zamknięcia. Dlatego radni powiatu wystosowali w tej sprawie pismo do Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej.

Ustawa o pieczy zastępczej nie wprowadza natomiast zmian w przypadku kierowania do drugiego typu placówki dla uczniów, którzy wymagają resocjalizacji, czyli Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego (MOW). Tak jak do tej pory nieletni jest umieszczany w MOW tylko na podstawie decyzji sądu.