Jeżeli pracodawca nie wydał w terminie świadectwa pracy, pracownik może wystąpić do sądu pracy z żądaniem jego wydania. W razie uzyskania korzystnego wyroku może on dochodzić jego realizacji na drodze egzekucji sądowej. W toku postępowania sąd może wymusić wydanie świadectwa pracy poprzez stosowanie grzywien wobec pracodawcy. Sąd, wymierzając pracodawcy grzywnę, orzeka jednocześnie o zamianie grzywny na areszt na wypadek nieściągnięcia kary. Ostatecznie więc wobec pracodawcy odmawiającego wykonania wyroku nakazującego wydanie świadectwa pracy sąd może zastosować areszt. Areszt ten maksymalnie może trwać sześć miesięcy (art. 1053 k.p.c.).

Prawo do odszkodowania

W razie niewydania przez pracodawcę w terminie świadectwa pracy pracownik może domagać się od niego odszkodowania za powstałą na skutek tego szkodę. Pracownik może zatem dochodzić przed sądem pracy nie tylko wydania mu świadectwa pracy zgodnego z prawdą, ale i odszkodowania, jeśli na skutek niewydania lub wydania świadectwa o niewłaściwej treści poniósł on szkodę polegającą na niemożności w związku z taką sytuacją podjęcia nowego zatrudnienia. Stanowi o tym art. 99 kodeksu pracy, w myśl którego pracownikowi przysługuje roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej przez pracodawcę wskutek niewydania w terminie świadectwa pracy lub też wydania niewłaściwego świadectwa. Przy czym zgodnie z par. 2 tego przepisu pracownikowi przysługuje odszkodowanie w wysokości wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy z tego powodu, jednakże nie dłuższy niż sześć tygodni.