Czy inspekcja pracy musi udzielać firmom informacji dotyczących prawa pracy

Stara ustawa o Inspekcji Pracy, w art. 8 ust. 1 pkt 11 stanowiła, że do zakresu działania PIP należy w szczególności udzielanie porad i informacji technicznych w zakresie eliminowania zagrożeń dla życia i zdrowia pracowników oraz porad i informacji w zakresie przestrzegania prawa pracy. Tymczasem nowa ustawa o Inspekcji przewiduje jedynie, w art. art. 10 ust. 1 pkt 7 lit. e), że do zadań PIP należy podejmowanie działań polegających na zapobieganiu i eliminowaniu zagrożeń w środowisku pracy. Należą do nich w szczególności: udzielanie porad i informacji technicznych służących eliminowaniu zagrożeń dla życia i zdrowia pracowników, a także porad i informacji o przestrzeganiu prawa pracy.

Obowiązująca ustawa zawęziła więc zakres udzielania porad jedynie do tych dotyczących zapobiegania i eliminowania zagrożeń w środowisku pracy. Należy jednak zauważyć, iż zgodnie z ustawą o dostępie do informacji publicznej, udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o danych publicznych, w tym o stanowiskach w sprawach publicznych zajętych przez organy władzy publicznej i przez funkcjonariuszy publicznych w rozumieniu przepisów kodeksu karnego, oraz treść innych wystąpień i ocen dokonywanych przez organy władzy publicznej. Wskazane przepisy, w związku z art. 10 ust. 1 pkt 16 obowiązującej ustawy o PIP, który w kwestii zadań inspekcji odsyła także do innych ustaw, powodują w mojej ocenie, że udzielanie pracodawcom informacji o przestrzeganiu prawa pracy pozostaje obowiązkiem Państwowej Inspekcji Pracy. Nie ogranicza się zatem do sfery prawa pracy związanej z bezpieczeństwem środowiska pracy.

Poza wskazanymi wyżej przepisami obowiązek udzielania informacji o przestrzeganiu prawa pracy przez Inspekcję wydaje się wynikać z wykładni celowościowej ustawy o PIP. Jakkolwiek bowiem jest to organ przede wszystkim kontrolny i nadzorczy, to nie można pomijać jego funkcji związanych z promocją ochrony pracy. Najskuteczniejszą formą promocji ochrony pracy i praw pracowniczych wydaje się natomiast udzielanie informacji i porad tym przedsiębiorcom, którzy zwrócą się do PIP ze stosownym zapytaniem i przedstawią stan interesującej ich sprawy, chcąc właśnie uniknąć ewentualnego naruszenia prawa pracy.