Rozwiązywanie stosunku pracy wyłącznie z powodu przekroczenia przez pracownika wieku emerytalnego i nabycia prawa do emerytury jest przejawem dyskryminacji. Tak orzekł siedmioosobowy skład Izby Pracy Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego, odpowiadając na pytanie prawne rzecznika praw obywatelskich z października 2008 r. (uchwała z 21 stycznia 2009 r., II PZP 13/08). Pracodawcy nie mogą więc uzasadniać zwolnienia pracownika wyłącznie tym, że przekroczył on określony wiek i nabył prawo do świadczeń. Oznacza to, że sądy mogą uchylać nieprawomocne wyroki w sprawach dotyczących zwolnień starszych pracowników. A pracodawcy muszą staranniej uzasadniać wypowiedzenia umów takim pracownikom. W przeciwnym razie narażą się na zarzut dyskryminowania podwładnych.

Uchwała SN może wpłynąć też na rynek pracy. Więcej osób po 55 roku życia będzie mogło kontynuować zatrudnienie.

Uchylone wyroki

- Na podstawie uchwały sądu na pewno mogą być uchylane wyroki w sprawach, które wciąż trwają, czyli np. strona może złożyć jeszcze apelację - tłumaczy Bartłomiej Raczkowski, adwokat z Kancelarii Prawa Pracy Bartłomiej Raczkowski.

- Wyroki SN nie są oczywiście źródłem prawa i sądy powszechne mogą orzekać inaczej. Jednak muszą liczyć się z tym, że kiedy tego typu sprawa trafi do SN, ten będzie orzekał zgodnie z linią przyjętą w siedmioosobowym składzie - mówi Lesław Nawacki, szef zespołu prawa pracy w biurze RPO.

Uchwała na pewno nie wpłynie na prawomocne wyroki w sprawach dotyczących zwolnień pracowników, ze względu na osiągnięcie wieku emerytalnego.

- Wyroki SN nie mają takiej mocy jak orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego - tłumaczy Agnieszka Lechman-Filipiak, radca prawny i partner z Kancelarii DLA Piper.

Podkreśla, że orzeczenie wpłynie na sposób, w jaki pracodawcy będą musieli uzasadniać rozwiązanie stosunku pracy z osobami starszymi. Przede wszystkim wypowiadając umowę o pracę, nie będą mogli wskazać osiągnięcia wieku emerytalnego i nabycia prawa do emerytury jako jedynej przyczyny zwolnienia.

- W praktyce bardzo często firmy tylko tak uzasadniają zwolnienie starszego pracownika. Terazpowinny dodać np., że pracownik nie wykonuje swoich obowiązków należycie - mówi Agnieszka Lechman-Filipiak.

Zdaniem Lesława Nawackiego, pracodawcy nadal będą mogli wymieniać osiągnięcie wieku emerytalnego i nabycie praw do emerytury jako jedną z kilku przyczyn wypowiedzenia umowy o pracę. Zwłaszcza jeśli np. zwolnienia w zakładzie pracy mają służyć racjonalizacji zatrudnienia.