Pierwszy rok ubezpieczenia

Od 23 września 2011 r. zasada porównywania zarobków uzyskanych w wybranych latach kalendarzowych do przeciętnych wynagrodzeń z tych lat została zmieniona. Na podstawie ustawy z 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, obliczając procentowy stosunek wynagrodzenia do przeciętnej płacy za rok, w którym wnioskodawca po raz pierwszy przystąpił do ubezpieczenia, ZUS uwzględnia przeciętne miesięczne wynagrodzenie wyłącznie za te miesiące, w których pozostawał on w ubezpieczeniu.

Do sumy tych wynagrodzeń porównuje następnie łączną kwotę zarobków danej osoby w jej pierwszym roku ubezpieczenia. Taki sposób ustalenia podstawy wymiaru kapitału początkowego powoduje, że jest ona wyższa, niż byłaby w przypadku jej ustalenia w myśl dotychczasowych regulacji (również wysokość tego kapitału).

Osoby, którym zakład ustalił kapitał początkowy z uwzględnieniem pierwszego roku pozostawania w ubezpieczeniu na poprzednio obowiązujących zasadach, mogą obecnie wnioskować o ponowne ustalenie tego kapitału z zastosowaniem nowych regulacji.

Szansa na wyższą emeryturę

Zmiany w przepisach najlepiej zilustruje przykład ubezpieczonej, która podjęła pierwszą pracę od 5 sierpnia 1981 r. W miesiącach sierpień – grudzień 1981 r. uzyskała z tego tytułu przychód w łącznej wysokości 34 800 zł. Ustalając w 2007 roku wysokość kapitału początkowego, ZUS porównał te zarobki do przeciętnej płacy za wszystkie miesiące 1981 roku, tj. 92 268 zł.

Wyliczony w ten sposób wskaźnik wyniósł 37,72 proc. (34 800 zł/92 268 zł). Suma wskaźników z 10 kolejnych lat kalendarzowych wyniosła 884,21 proc., a wskaźnik wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego – 88,42 proc. (884,21 proc./10).

Obecnie ubezpieczona zamierza zgłosić wniosek o ponowne ustalenie tego kapitału. ZUS jeszcze raz ustali wskaźnik zarobków do przeciętnej płacy za rok 1981, w którym przystąpiła do ubezpieczenia. W tym celu porówna zarobki uzyskane przez ubezpieczoną w okresie sierpień – grudzień 1981 roku (34 800 zł) do przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia wyłącznie za te miesiące (7689 zł x 5 = 38 445 zł). Uzyskany wskaźnik (90,52 proc.) zsumuje z tym z pozostałych wybranych lat (846,49 proc.), a następnie podzieli przez 10.

Wyniesie on 93,70 proc. (937,01 proc./10), tj. 5,28 proc. więcej od obliczonego poprzednio. Dzięki temu ubezpieczona będzie miała wyższy kapitał początkowy.

Podstawa prawna

Art. 15, 174 – 177 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 153, poz. 1227 z późn. zm.).

Art. 1 – 2 ustawy z 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. nr 187, poz. 1112).

Marek Opolski