statystyki

Dlaczego ZUS ma prawo wydać decyzję o podleganiu ubezpieczeniom nawet po przedawnieniu należności?

autor: Marcin Nagórek, Anna Kwiatkowska29.10.2020, 13:44; Aktualizacja: 29.10.2020, 13:45
Uprawniony do renty może domagać się zmiany kręgu osób uprawnionych do renty rodzinnej tylko wówczas, gdy wykaże, że inna osoba uprawniona do tego samego świadczenia nie jest osobą uprawnioną lub utraciła taki przymiot i nie spełnia przesłanek określonych w art. 67‒71 ustawy emerytalnej.

Uprawniony do renty może domagać się zmiany kręgu osób uprawnionych do renty rodzinnej tylko wówczas, gdy wykaże, że inna osoba uprawniona do tego samego świadczenia nie jest osobą uprawnioną lub utraciła taki przymiot i nie spełnia przesłanek określonych w art. 67‒71 ustawy emerytalnej.źródło: ShutterStock

W jakim czasie może zostać stwierdzone zadłużenie z tytułu składek? Jakie dodatki będą wliczane do zasiłku otrzymywanego po ustaniu ubezpieczenia pracowniczego? Jak zakwestionować prawo innej osoby do renty rodzinnej?

ZUS wydał decyzję, w której stwierdził, że były zleceniobiorca naszej firmy podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym. Sprawa dotyczy lat 2014‒2015, kiedy faktycznie spółka zatrudniała na zlecenie, ale osoba ta twierdziła, że ma tytuły do ubezpieczeń. Obecnie składki za ten okres się przedawniły. Czy ZUS w ogóle mógł wydać taką decyzję?

Zarzut przedawnienia nie może zostać skutecznie podniesiony w stosunku do tej decyzji ZUS. Co istotne, jest to decyzja stwierdzająca podleganie ubezpieczeniom społecznym z tytułu umowy zlecenia w określonym czasie, a nie decyzja stwierdzająca zadłużenie składkowe z tego tytułu. Oczywiście w ubezpieczeniach społecznych ma zastosowanie mechanizm przedawnienia, ale nie w każdym stanie faktycznym. Z art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych wynika, że należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie pięciu lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Instytucja przedawnienia nie znajdzie jednak zastosowania do decyzji ZUS w sprawie podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym. W orzecznictwie sądowym akcentuje się bowiem, że przedawnienie samych składek nie stanowi przeszkody do ustalenia podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym oraz do ustalenia wysokości podstaw wymiaru składek.

Za taką koncepcją opowiedziano się w szczególności w uchwale Sądu Najwyższego z 9 czerwca 2016 r., sygn. akt UZP 816. Wynika z niej m.in., że prawnie dopuszczalne jest ustalenie w decyzji ZUS podlegania ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu osoby wykonującej pracę na podstawie umowy zlecenia w sytuacji faktycznej, gdy należności z tytułu składek na te ubezpieczenia uległy przedawnieniu przed wydaniem decyzji. W motywach tej uchwały wskazano nadto, że upływ terminu przedawnienia składek nie stanowi ani normatywnej, ani faktycznej przeszkody dla stwierdzenia przez organ rentowy, iż konkretna osoba fizyczna w przeszłości podlegała ubezpieczeniom społecznym w okresach, za które płatnik nie odprowadził należnych składek. Zaznaczono również, że stosunek ubezpieczenia społecznego powstaje z mocy samego prawa, a to oznacza, że na jego powstanie, ustanie oraz zmianę nie ma żadnego wpływu wola stron. O tym, że osoba fizyczna podlega (bądź nie podlega) ‒ i w jakich okolicznościach ‒ ubezpieczeniom społecznym, decyduje wyłącznie ustawa. Sąd zwrócił także uwagę, że decyzja wydawana przez ZUS na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych ma charakter deklaratoryjny, a więc potwierdza pewne zdarzenie prawne, które zaistniało z mocy samego prawa. To zdaniem SN stwarza możliwość, aby ZUS w nieograniczonej perspektywie czasowej mógł wydawać wspomniane decyzje. Ponadto podkreślono, że przedawnieniu ulegają należności z tytułu składek oraz odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkowa opłata. Przedawnia się więc jedynie obowiązek składkowy (obowiązek płatniczy, którego treścią jest uiszczenie przez płatnika sumy pieniężnej na pokrycie wymagalnych zobowiązań składkowych). Nie ulega jednak przedawnieniu stwierdzenie obowiązku podlegania ubezpieczeniom społecznym, bo nie przewiduje tego ani ustawa systemowa, ani inne akty prawne z dziedziny ubezpieczeń społecznych. Daje to podstawy do wniosku, że decyzja ZUS jest prawidłowa.


Pozostało 87% tekstu

Prenumerata wydania cyfrowego

Dziennika Gazety Prawnej
7,90 zł
cena za dwa dostępy
na pierwszy miesiąc,
kolejny miesiąc tylko 79 zł
Oferta autoodnawialna
KUPUJĘ

Pojedyncze wydanie cyfrowe

Dziennika Gazety Prawnej
4,92 zł
Płać:
KUPUJĘ
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy INFOR Biznes. Kup licencję

Polecane

Komentarze (1)

  • Marian(2020-10-29 15:16) Zgłoś naruszenie 00

    Za cały miesiąc przebywania na zwolnieniu lekarskim ZUS wypłaca 1056 pln zasiłku chorobowego osobie prowadzącej jednoosobową działalność gospodarczą, przy czym ta osoba i tak musi zapłacić trochę ponad 300 pln składki zdrowotnej. W efekcie człowiek dostaje troszkę ponad 700 pln na przeżycie w czasie choroby na miesiąc. A standardowe składki (zdrowotne i społeczne) to ponad 1500 pln miesięczne.... Tak to ZUS okrada obywateli

    Odpowiedz

Twój komentarz

Zanim dodasz komentarz - zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.

Widzisz naruszenie regulaminu? Zgłoś je!

Polecane