ROZMOWA

O jakie świadczenia objęte unijnym systemem koordynacji zabezpieczenia społecznego może ubiegać się Polak zatrudniony w państwie UE?

- O świadczenia z tytułu choroby i macierzyństwa, inwalidztwa, bezrobocia, wypadków przy pracy i chorób zawodowych. A także o emerytury, świadczenia rodzinne, świadczenia opieki zdrowotnej, świadczenia w razie śmierci żywiciela rodziny (renty rodzinne), świadczenia dla sierot i zasiłki pogrzebowe. Koordynacja dotyczy wszystkich państw UE, państw Europejskiego Obszaru Gospodarczego nienależących do UE (Islandii, Liechtensteinu, Norwegii) i Szwajcarii.

Przy ustalaniu prawa do świadczeń bierze się pod uwagę wszystkie okresy ubezpieczenia w krajach UE. Jaką korzyść odniesie dzięki temu polski pracownik?

- Będzie mógł ubiegać się o emeryturę czy rentę, pomimo że ma zbyt krótkie okresy ubezpieczenia w Polsce, żeby ubiegać się o te świadczenia. Na przykład może to dotyczyć mężczyzny ubiegającego się o emeryturę z ZUS, który posiada 18-letni okres ubezpieczenia w Polsce. To zbyt krótki okres ubezpieczenia, żeby móc otrzymać emeryturę z ZUS. Ale po doliczeniu na przykład dziewięcioletniego okresu ubezpieczenia w Wielkiej Brytanii czy też w Irlandii staż takiej osoby będzie wynosił 27 lat. ZUS wyliczy najpierw teoretyczną kwotę emerytury, uwzględniając wszystkie lata ubezpieczeniowe w obu krajach. Następnie obliczy rzeczywiście należną kwotę świadczenia za okres przepracowany tylko w Polsce. Kwota rzeczywiście wypłacanego temu mężczyźnie świadczenia przez ZUS będzie odpowiadała stosunkowi polskich okresów ubezpieczenia (w tym przypadku 18 lat) do sumy wszystkich okresów ubezpieczenia w Polsce i za granicą w krajach UE (w tym przypadku 27 lat).

Czy zasada sumowania okresów ubezpieczenia dotyczy wszystkich pracowników?

- Sumowanie okresów ubezpieczenia przy ustalaniu emerytury jest możliwe w odniesieniu tylko do osób urodzonych do 31 grudnia 1948 r. i niektórych osób urodzonych po 31 grudnia 1948 r., które ubiegają się o emeryturę, do której prawo lub której wysokość zależy od długości okresów ubezpieczenia. Ci, którzy urodzili się później i ubiegają się o emeryturę, do której prawo nie zależy od długości okresów ubezpieczenia, a wysokość świadczenia zależy od kwoty składek emerytalnych opłaconych po 31 grudnia 1998 r. zewidencjonowanych na koncie ubezpieczonego w ZUS oraz od kwoty kapitału początkowego, nie będą mieli sumowanych okresów ubezpieczenia. Takim osobom ZUS wyliczy emeryturę wyłącznie na podstawie odprowadzonych składek do polskiego systemu ubezpieczeniowego.