Czy adwokat może zawrzeć ugodę za pracownika

Sąd ustanowił dla pracownika adwokata z urzędu, który reprezentował go na wszystkich rozprawach, podczas których pracownik nie był obecny. Adwokat wynegocjował z pracodawcą ugodę, która miała zostać podpisana na ostatniej rozprawie. Czy adwokat może podpisać ugodę za pracownika?

Tak

Pełnomocnik z urzędu przyznany przez sąd jest umocowany do podejmowania wszystkich czynności procesowych, w tym dotyczących zabezpieczenia i egzekucji, ustanowienia dalszego pełnomocnictwa adwokatowi lub radcy prawnemu, zawarcia ugody, zrzeczenia się roszczenia albo uznania powództwa, odbioru kosztów procesu od strony przeciwnej. Oznacza to, iż może on dokonać każdej czynności procesowej za zastępowaną przez siebie stronę postępowania. W interesie reprezentowanego przez pełnomocnika z urzędu pracownika jest zatem dokładne omówienie taktyki prowadzenia procesu. W szczególności pracownik powinien ustalić z pełnomocnikiem brzegowe warunki ewentualnej ugody, którą mógłby zawrzeć pełnomocnik pod jego nieobecność. Często spotykanym w praktyce zwyczajem jest telefoniczne uzyskiwanie przez pełnomocnika zgody pracownika na proponowaną przez sąd czy przeciwnika procesowego ugodę. Osoba, której przyznano pełnomocnika z urzędu, musi jednak pamiętać o tym, iż uzgodnienia takie nie są obligatoryjne, ponieważ pełnomocnik jest umocowany do podejmowania określonych czynności bez konieczności uzyskiwania na nie zgody od mocodawcy. Również na sąd przepisy nie nakładają obowiązku kontrolowania, czy oświadczenie pełnomocnika procesowego jest zgodne z wolą i interesem mocodawcy. Ułatwioną sytuację ma natomiast pracownik stawiający się na rozprawie razem z pełnomocnikiem. Może on niezwłocznie prostować lub odwoływać oświadczenia pełnomocnika. Jest to wyrazem zasady, iż pierwszeństwo ma zawsze wola osoby reprezentowanej.

Podstawa prawna

• Art. 91, art. 93 ustawy z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43, poz. 296 z późn. zm.).

Czy można samemu wybrać pełnomocnika

Pracownik został pozwany przez pracodawcę o zapłatę kwoty 60 tys. zł za naruszenie umowy o zakazie konkurencji. Pracownik wystąpił do sądu o wyznaczenie mu pełnomocnika z urzędu. Wiedząc, iż jeden ze znanych w mieście radców prawnych specjalizuje się w tego typu sprawach, wniósł, aby to właśnie ta osoba została wyznaczona. Czy sąd musi wyznaczyć wybranego przez pracownika radcę prawnego?

Nie

Nie tylko pracownik, lecz także sąd nie mają wpływu na to, jaki adwokat lub radca prawny z urzędu zostanie wyznaczony do prowadzenia sprawy. Rola sądu sprowadza się do oceny tego, czy zgłaszający wniosek pracownik spełnia warunki do przyznania mu profesjonalnego pełnomocnika urzędu. W gestii sądu pozostaje również decyzja co do tego, czy przyznać pracownikowi adwokata czy radcę prawnego. Sąd nie ma natomiast żadnych kompetencji w zakresie wyznaczenia konkretnej osoby, która ma reprezentować pracownika. O wyznaczenie adwokata lub radcy prawnego sąd zwraca się do właściwej okręgowej rady adwokackiej lub rady okręgowej izby radców prawnych.

Pracownik, któremu został już wskazany pełnomocnik z urzędu, nie ma także możliwości kierowania do sądu żądania o zmianę ustanowionego pełnomocnika. Jedyny tryb zmiany adwokata lub radcy prawnego przewidziany jest bowiem w art. 119 par. 2 k.p.c., który stanowi, że adwokat lub radca prawny może z ważnych przyczyn wnosić o zwolnienie go od obowiązku zastępowania strony w procesie. Oczywiście wniosek taki pełnomocnik może zgłosić również z inicjatywy osoby, którą reprezentuje, szczególnie jeśli nie jest możliwe zgodne ustalenie sposobu prowadzenia sprawy przez pełnomocnika i osobę reprezentowaną przez niego. Organami uprawnionymi do rozpoznania wniosku pełnomocnika są wyłącznie Okręgowa Rada Adwokacka i Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych. Jeśli wniosek zostanie rozpatrzony pozytywnie, to organy te wyznaczą nowego pełnomocnika z urzędu. Jednak również w tym przypadku pracownik nie będzie miał wpływu na osobę wyznaczonego pełnomocnika.

Podstawa prawna

• Art. 117 par. 5, art. 119 par. 2 ustawy z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43, poz. 296 z późn. zm.).

Czy sąd może odebrać pełnomocnika

Pracownik pozwany w skomplikowanej sprawie o zwrot niedoborów złożył wniosek o ustanowienie pełnomocnika urzędu. Uzasadniał go swoją bardzo ciężką sytuacją materialną. Powoływał się na bardzo niskie dochody, brak jakiegokolwiek majątku oraz bezrobocie żony. W czasie procesu okazało się, że już w momencie składania wniosku prowadził on wysokodochodową działalność gospodarczą i posiadał duże oszczędności. Czy sąd może cofnąć ustanowienie adwokata?

Tak

Sąd cofnie ustanowienie adwokata lub radcy prawnego, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. W takich przypadkach strona będzie zobowiązana uiścić wynagrodzenie adwokata lub radcy prawnego dla niej ustanowionego, z tym zastrzeżeniem, że w drugim przypadku sąd może obciążyć stronę tym obowiązkiem tylko częściowo. Okoliczności, na podstawie których przyznano pełnomocnika, przestają istnieć, najczęściej wtedy, gdy warunki majątkowe strony poprawią się, na przykład osoba bezrobotna zacznie uzyskiwać dochody.

W omawianym przypadku okoliczności, które legły u podstaw ustanowienia adwokata, nie istniały od początku. Pracownik podał świadomie nieprawdziwe okoliczności przy składaniu wniosku o ustanowienie pełnomocnika, zatajając składniki swego majątku, jak i dochody. Takie zachowanie jest sankcjonowane nie tylko nałożeniem obowiązku uiszczenia wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu, ale też uprawnia sąd do skazania osoby, która podała nieprawdziwe dane na grzywnę w wysokości do 1 tysiąca złotych.

Podstawa prawna

• Art. 120 par. 1, art. 120 par. 4 w związku z art. 163 par. 1 ustawy z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43, poz. 296 z późn. zm.).