Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej proponuje, aby od 1 lipca tego roku świadczenie pielęgnacyjne przysługiwało wszystkim osobom zajmującym się niepełnosprawnym członkiem rodziny bez względu na wiek, w którym doznał on uszczerbku na zdrowiu. Wsparcie będzie jednak uzależnione od wynoszącego 1 tys. zł od kryterium dochodowego. Chociaż projekt nowelizacji ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 114) jeszcze nie został przekazany do konsultacji, to z zapowiedzi resortu wynika, że próg dochodowy będzie obejmował również rodziców mających niepełnosprawne dzieci. Obecnie otrzymują oni świadczenie pielęgnacyjne niezależnie od wysokości zarobków.

– Najczęściej drugi z rodziców niepełnosprawnego dziecka pracuje. Dlatego może się zdarzyć, że ze względu na wysokość jego wynagrodzenia rodzina składająca po raz pierwszy wniosek o świadczenie pielęgnacyjne go nie otrzyma – mówi Eliza Dygas, kierownik działu świadczeń rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Płocku.

Bogumiła Podgórska, kierownik działu świadczeń rodzinnych MOPS w Katowicach, zwraca uwagę, że rodzice, którzy są teraz uprawnieni do pomocy, będą mogli ją dalej otrzymywać na dotychczasowych zasadach. Nie będą więc musieli obowiązkowo składać nowego wniosku po 1 lipca 2015 r. (wtedy mają wejść w życie proponowane zmiany) i podawać wysokości dochodów rodziny. Problemy pojawią się jednak w sytuacji wygaśnięcia orzeczenia o niepełnosprawności.

– Wiele orzeczeń dla dzieci jest wydawanych na krótkie okresy, a wraz z utratą daty ważności tego dokumentu wygasa decyzja o przyznaniu świadczenia. Nie wiadomo, czy taki rodzic będzie dalej objęty prawami nabytymi. Nowelizacja powinna te kwestie uregulować – uważa Bogumiła Podgórska.

Ponadto dla rodziców niekorzystne będzie rozwiązanie polegające na obniżeniu wysokości świadczenia pielęgnacyjnego po ukończeniu przez dziecko 18 lub 25 lat (jeżeli się uczy). Wtedy zamiast 1200 zł (1300 zł w 2016 r.) wysokość wsparcia zostanie im obniżona do 800 zł. Jest to kwota, która ma przysługiwać osobom zajmującym się dorosłymi krewnymi. Na podstawie obecnych przepisów, gdy niepełnosprawne dziecko stanie się pełnoletnie, jego rodzic cały czas otrzymywałby tę samą kwotę.

– Wprowadzenie kryterium dochodowego będzie prawdopodobnie oznaczać, że świadczenie pielęgnacyjne będzie przyznawane na okres zasiłkowy. W takim przypadku rodzice będą musieli co roku składać wniosek o jego udzielenie – zauważa Eliza Dygas.

Zdaniem Damiana Napierały, zastępcy dyrektora Poznańskiego Centrum Świadczeń, w związku z tym, że o świadczenie pielęgnacyjne będą mogli się ubiegać opiekunowie dorosłych osób niepełnosprawnych, wielu z nich będzie rezygnować z przysługującego im teraz specjalnego zasiłku opiekuńczego lub zasiłku dla opiekuna.

– Wprawdzie te osoby również mają być objęte prawami nabytymi, ale przejście na świadczenie pielęgnacyjne będzie dla nich korzystniejsze ze względu na jego kwotę. Specjalny zasiłek i zasiłek dla opiekuna wynoszą 520 zł miesięcznie. Od 1 lipca będą więc mogli otrzymywać o 280 zł więcej – wylicza Damian Napierała.

Dodatkowo na zmianie przepisów zyskają też osoby, które nie otrzymują specjalnego zasiłku opiekuńczego ze względu na przekroczenie kryterium dochodowego. Wynosi ono 664 zł na osobę w rodzinie, jest więc o 336 zł niższe od tego, które ma uprawniać do świadczenia pielęgnacyjnego.

– Na pewno system świadczeń ulegnie uproszczeniu, bo zamiast trzech różnych form wsparcia docelowo będzie jedna. Jej wysokość powinna być jednak raczej związana ze stopniem niepełnosprawności podopiecznego, a nie jego wiekiem – stwierdza Damian Napierała.

Ważne

Po zmianie przepisów świadczenie pielęgnacyjne będzie mogło być przyznane więcej niż jednemu członkowi rodziny