statystyki

Zwolnienia z przyczyn niedotyczących pracowników

20.06.2007, 18:42; Aktualizacja: 29.02.2008, 12:59
  • Wyślij
  • Drukuj
Przepisy prawa pracy dzielą przyczyny uzasadniające wypowiedzenie umowy o pracę na przyczyny niedotyczące pracowników i inne przyczyny. Wypowiadanie umów o pracę z przyczyn niedotyczących pracowników uregulowane jest w ustawie z 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników.




Przyczyny niedotyczące pracowników to, w szczególności, przyczyny ekonomiczne, obejmujące w praktyce najczęściej działania restrukturyzacyjne, likwidację miejsc pracy.

Ustawa z 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz.U. nr 90, poz. 844 z późn. zm.) reguluje zarówno grupowe, jak i indywidualne zwolnienia z przyczyn niedotyczących pracowników. Zwolnienie grupowe zachodzi, gdy w okresie 30 dni obejmuje co najmniej dziesięciu pracowników, gdy pracodawca zatrudnia mniej niż 100 osób, 10 proc. załogi, gdy zatrudnia od 100-299 pracowników i 30 pracowników, gdy zatrudnia 300 lub więcej osób.

Ustawa ma dwa podstawowe cele: ułatwienie pracodawcom zwolnień, jeżeli zachodzą takie właśnie przyczyny oraz zagwarantowanie pracownikom w zamian za to odpraw, które nie są przewidziane żadnymi powszechnie obowiązującymi przepisami w razie zwolnień z przyczyn dotyczących pracowników. Oprócz tego, w razie grupowych zwolnień z przyczyn niedotyczących pracowników, ustawa wprowadza specjalny tryb informacyjno-konsultacyjny względem związków zawodowych, a w ich braku - wybranych przedstawicieli pracowników oraz powiatowego urzędu pracy. Poniżej krótko omówię wszystkie te trzy aspekty ustawy.

Ułatwienie zwolnień polega na dość skomplikowanym zabiegu: uchylenia szczególnej ochrony trwałości stosunku pracy w całości i przywrócenia jej przez samą ustawę w pewnym ograniczonym zakresie. W praktyce polega to na tym, że w przypadku zwolnień grupowych wiele przepisów ograniczających możliwość wypowiedzenia umowy nie ma zastosowania, a wobec niektórych najważniejszych kategorii chronionych pracowników (m.in. działacze związkowi, macierzyństwo) ustawa utrzymuje zakaz wypowiedzeń definitywnych, lecz dopuszcza wypowiedzenia warunków pracy i płacy. Chronionego działacza związkowego można więc w takim wypadku przenieść na inne stanowisko, ale nie można go zwolnić.

W przypadku zwolnień indywidualnych z przyczyn niedotyczących pracowników najważniejsze kategorie chronionych podlegają takiemu samemu reżimowi jak w przypadku zwolnień grupowych, natomiast inne kategorie chronionych (te, których ochrona uchylona jest całkowicie w ramach zwolnień grupowych) mogą być zwalniane pod warunkiem niezgłoszenia sprzeciwu przez organizację związkową. W ramach zwolnień indywidualnych wszystkim chronionym można wypowiedzieć warunki pracy i płacy.

Odprawy należne pracownikom zwalnianym z przyczyn niedotyczących pracodawcy uzależnione są od stażu pracy i wynoszą jednomiesięczne wynagrodzenie przy stażu poniżej dwóch lat, dwumiesięczne - przy stażu od dwóch do ośmiu lat, trzymiesięczne - przy stażu ponad osiem lat. W każdym wypadku jednak wysokość odprawy nie może przekroczyć kwoty piętnastokrotności minimalnego wynagrodzenia. Oczywiście oznacza to, że pracownik nie może żądać większej odprawy, lecz pracodawca, jeżeli zechce, może zapłacić odprawę w większej kwocie z zastrzeżeniem zachowania zasady równego traktowania pracowników.

Specjalna procedura informacyjno-konsultacyjna obowiązuje tylko przy zwolnieniu grupowym. Obejmuje ona zawiadomienie organizacji związkowych lub - w ich braku - wybranych przedstawicieli pracowników oraz powiatowego urzędu pracy o zamiarach pracodawcy i określonych okolicznościach dotyczących zwolnienia, konsultacje tych zamiarów i okoliczności ze związkami lub przedstawicielami, zawarcie porozumienia lub wydanie regulaminu w kwestiach objętych konsultacją i powiadomienie powiatowego urzędu pracy o wyniku konsultacji.

BARTŁOMIEJ RACZKOWSKI

partner, Bartłomiej Raczkowski Kancelaria Prawa Pracy

 




  • Wyślij
  • Drukuj
Źródło:GP
czytaj więcej w e-DGPczytaj więcej w e-DGP

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut.

Twój komentarz

Zanim dodasz komentarz - zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.

Widzisz naruszenie regulaminu? Zgłoś je!

Komentarze: 1

  • 1: aga z IP: 158.75.209.* (2008-06-06 15:04)

    Nie zgadzam się z Autorem co do braku procedury konsultacyjnej w przypadku zwolnień indywidualnych. Obowiązuje ona wobec urzędu pracy z mocy Ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. To zjawisko pokazuje jak skomplikowane jest polskie prawo pracy - gratulacje dla tych pracodawców, którzy czegoś nie przeoczą.

Dowiedz się więcej

Poradniki

Galerie