Trudności w szybkim przyznaniu wsparcia wynikają z terminów i procedury, którą musi wykonać gmina zgodnie z ustawą z 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz.U. poz. 567). Realizuje ona wyrok Trybunału Konstytucyjnego (sygn. akt K 27/13), który uznał, że pozbawienie części osób zajmujących się niepełnosprawnym członkiem rodziny świadczenia pielęgnacyjnego było bezprawne. Wspomniana ustawa została opublikowana 30 kwietnia, ale zacznie obowiązywać dopiero 15 maja.

To właśnie najwcześniej od tego dnia będzie można składać wnioski o przyznanie zasiłku, a gminy będą mogły wysyłać do opiekunów pisma zawiadamiające ich o możliwości starania się o zaległe i bieżące świadczenia.

– Wprawdzie przepisy dają nam 14 dni na ich przesłanie, ale już teraz pracujemy nad treścią tej informacji, aby była gotowa do wysłania zaraz 15 maja – zapewnia Damian Napierała, kierownik działu świadczeń Poznańskiego Centrum Świadczeń.

Są zresztą i takie gminy, jak np. Gdynia, które już teraz zaczęły ich wysyłanie.

Jednak nawet gdyby opiekun złożył wniosek o zasiłek, nie czekając na pismo, to i tak przed wydaniem decyzji trzeba przeprowadzić z nim rodzinny wywiad środowiskowy.

– Takie rozmowy będą wykonywać pracownicy socjalni. W naszym przypadku będą musieli sprawdzić sytuację u 204 opiekunów, bo tylu straciło z mocy prawa świadczenie pielęgnacyjne od 1 lipca 2013 r. – wyjaśnia Bogumiła Podgórska, kierownik działu świadczeń rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Katowicach.

Dodaje, że wywiady będą przeprowadzane niezwłocznie, ale i tak zajmą trochę czasu, dlatego najbardziej realny jest scenariusz, w którym wypłata zasiłków rozpocznie się na początku czerwca.

Wiele ośrodków przygotowuje też wzór wniosku, który trzeba będzie złożyć, aby mieć przywrócone wsparcie, ponieważ nie jest on określony w ustawie z 4 kwietnia ani nie jest do niej wydane żadne rozporządzenie, w którym taki druk mógłby być ustalony.

– Będzie on zbliżony do formularza, który obowiązuje w przypadku świadczenia pielęgnacyjnego – tłumaczy Halina Pietrzykowska, kierownik działu świadczeń rodzinnych MOPR w Białymstoku.

Damian Napierała dodaje, że nie ma przeciwskazań, aby opiekun na jednym wniosku ubiegał się zarówno o zaległe świadczenia, jak i te bieżące. – Na podobnej zasadzie będziemy też wydawać jedną decyzję przyznającą te zasiłki – wskazuje.

Anna Łepik, zastępca naczelnika wydziału spraw społecznych Urzędu Miasta w Gdyni, zwraca uwagę, że na czas wypłaty zasiłków będzie też miało wpływ to, kiedy urząd wojewódzki prześle pieniądze na ten cel. – My już złożyliśmy swoje zapotrzebowanie – dodaje.

Przed wypłatą zasiłków dla opiekunów konieczne jest dostosowanie do tego zadania systemu informatycznego służącego do obsługi świadczeń rodzinnych. Musi on też uwzględniać mechanizm naliczania odsetek, które będą przysługiwały za okres od 1 lipca 2013 r. do 15 maja 2014 r.

– Staramy się przyspieszać te działania, które są w naszych kompetencjach, bo zdajemy sobie sprawę z trudnej sytuacji wielu opiekunów od miesięcy pozbawionych pomocy. Jednak w przypadku wielu procedur nic nie możemy zrobić – podkreśla Anna Łepik.