Protokoł umożliwia prześledzenie zebranego w sprawie materiału dowodowego przez sąd przed wydaniem rozstrzygnięcia, a nadto umożliwia sądowi odwoławczemu dokonanie kontroli wyroku pod kątem jego zgodności z dowodami. Stosowane są dwa sposoby sporządzania protokołu. Pierwszy to dyktowanie przez sędziego przewodniczącego protokolantowi, drugi zaś polega na samodzielnym zapisywaniu przez protokolanta przebiegu rozprawy. Protokół powinien zawierać sygnaturę akt sprawy, oznaczenie sądu, miejsca i daty posiedzenia, nazwiska sędziów, protokolanta, prokuratora, stron, jak również obecnych na posiedzeniu przedstawicieli ustawowych i pełnomocników oraz oznaczenie sprawy i wzmiankę co do jawności. Zasadniczą treść protokołu stanowi natomiast przebieg posiedzenia sądu, a w szczególności: • wnioski i twierdzenia stron – dotyczące istoty sprawy, jak i kwestii formalnych, • czynności stron mające wpływ na wynik sprawy, np. ugoda, uznanie pozwu, zmiana lub rozszerzenie żądania lub cofnięcie pozwu, • wyniki postępowania dowodowego, np. treść zeznań świadków lub stron albo wyjaśnienia biegłego składane na rozprawie, • wymienienie zarządzeń i orzeczeń wydanych na posiedzeniu oraz stwierdzenie, czy zostały ogłoszone, • wzmiankę, że strony były nakłaniane do ugody oraz która z nich sprzeciwiła się pojednaniu i z jakich przyczyn, • wzmiankę o złożeniu przez stronę do akt sprawy pisma procesowego albo przedmiotu lub dokumentu. Protokół podpisują przewodniczący i protokolant. Z momentem podpisania protokół uzyskuje moc dokumentu urzędowego. Wszelkie poprawki i uzupełnienia protokołu przed jego odpisaniem powinny być omówione w końcowej części protokołu przed jego podpisaniem albo w osobnej uwadze podpisanej przez sędziego przewodniczącego i protokolanta. W toku posiedzenia wnioski, oświadczenia, uzupełnienia i sprostowania wniosków i oświadczeń można zamieścić w załączniku do protokołu. Gdy stronę zastępuje adwokat lub radca prawny, przewodniczący może zażądać złożenia takiego załącznika w wyznaczonym terminie. Strony mogą w toku posiedzenia, a jeżeli nie były na nim obecne, na najbliższym posiedzeniu zwrócić uwagę sądu na uchybienia przepisom postępowania, wnosząc o wpisanie zastrzeżenia do protokołu. Stronie, która zastrzeżenia nie zgłosiła, nie przysługuje prawo powoływania się na takie uchybienia w dalszym toku postępowania, chyba że chodzi o przepisy postępowania, których naruszenie sąd powinien wziąć pod rozwagę z urzędu, albo że strona uprawdopodobni, iż nie zgłosiła zastrzeżeń bez swojej winy. Protokół spisywany jest najczęściej przy użyciu sprzętu komputerowego. Protokół może również być spisany pismem stenograficznym. Strony mogą żądać dokonania korekty protokołu poprzez jego sprostowanie lub uzupełnienie. Wniosek strony w tym zakresie powinien zostać złożony niezwłocznie, nie później jednak, jak na następnym posiedzeniu sądu, a jeśli chodzi o protokół rozprawy, po której zamknięciu nastąpiło wydanie wyroku – dopóki akta sprawy są w sądzie. O sprostowaniu protokołu decyduje sędzia przewodniczący w formie zarządzenia. Od zarządzenia przewodniczącego strony mogą odwołać się do sądu w terminie tygodniowym od doręczenia im zarządzenia.