Najwcześniej na przełomie marca i kwietnia mogą wejść w życie przepisy przywracające wsparcie osobom, które utraciły świadczenie pielęgnacyjne. Rząd nie rezygnuje też z kolejnej zmiany zasad przyznawania tej formy opieki. Jak zapowiada Elżbieta Seredyn, wiceminister pracy i polityki społecznej, prace nad obydwoma projektami mają być prowadzone równocześnie.

Zdecydują konsultacje

Realizujący wyrok Trybunału Konstytucyjnego (sygn. akt K 27/13) projekt ustawy o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów nie tylko na nowo przywróci tym osobom pomoc, ale też pozwoli im odzyskać niewypłacane od ponad siedmiu miesięcy wsparcie. Część z nich zastanawia się, czy do tej kwoty byłyby naliczane odsetki za zwłokę. Elżbieta Seredyn, odpowiadając na pytania posłów, wskazała, że projekt nie przewiduje ich wypłacania. Zapowiedziała jednak, że kwestia ta będzie poruszona w trakcie konsultacji projektu.

Natalia Siekierka, zastępca kierownika działu świadczeń Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we Wrocławiu, zwraca uwagę, że przepisy ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1456) nie przewidują wypłaty odsetek w takich sytuacjach.

– Są one naliczane jedynie w przypadku nienależnie pobranych świadczeń. Poza tym trudno tu mówić o zwłoce w wypłacie, bo decyzje przyznające pomoc opiekunom wygasły z mocy prawa – dodaje.

Marzena Szuleta, kierownik biura świadczeń rodzinnych Urzędu Miasta w Kaliszu, podkreśla, że odsetki nie są naliczane również, gdy świadczenia są przyznawane w wyniku odwołania, np. do sądu administracyjnego, i są wypłacane za okres kilku miesięcy. – Jeżeli w ustawie wprowadzającej zasiłki nie znajdzie się wyraźny przepis dotyczący odsetek i ich wysokości, to nie będzie podstaw do ich naliczenia – podsumowuje.

Będą składki

Elżbieta Seredyn poinformowała też, że zaległe świadczenia otrzymają ci opiekunowie, którzy przestali się zajmować niepełnosprawnym członkiem rodziny z powodu jego śmierci. W takim przypadku otrzymają zwrot za okres między 1 lipca 2013 r., kiedy z powodu niekonstytucyjnej zmiany przepisów utracili świadczenie, a dniem zgonu krewnego.

Ponadto wójt, burmistrz lub prezydent miasta odprowadzą za opiekuna składki na ubezpieczenia społeczne od zaległych świadczeń. Z kolei składki do NFZ będą przekazywane tylko w odniesieniu do bieżących wypłat.

Dwa projekty

Konieczność realizacji wyroku trybunału spowodowała, że resort pracy przerwał na pewien czas przygotowywanie nowelizacji ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie zmiany zasad przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego. Projekt zakłada, że otrzymanie wsparcia będzie uzależnione od zaliczenia podopiecznego do jednego z pięciu stopni specjalnej skali. Ma ona wskazywać na poziom opieki, jakiej niepełnosprawny krewny wymaga na co dzień. Wysokość świadczenia też ma być zróżnicowana w zależności od tej skali.

Resort pracy chce, aby obydwa projekty jednocześnie trafiły do Stałego Komitetu Rady Ministrów, a następnie pod obrady rządu. Przy czym zmiany związane ze świadczeniem pielęgnacyjnym miałyby wejść w życie na początku przyszłego roku.

Zaległa pomoc na razie bez odsetek

– W takiej sytuacji konieczne będzie wskazanie, czy osoby uprawnione do zasiłku dla opiekuna będą mogły dalej go otrzymywać, czy będą musiały ubiegać się o świadczenie pielęgnacyjne na nowych zasadach – uważa Natalia Siekierka.

Etap legislacyjny

Konsultacje projektu ustawy