Jednostki samorządu terytorialnego ponoszą odpowiedzialność finansową za wyniki podlegających im szpitali. Zatwierdzenie ujemnego bilansu placówki skutkuje konsekwencjami przewidzianymi w ustawie o działalności leczniczej.

Zgodnie z jej art. 59 ust. 1 podmiot tworzący SPZOZ ma trzy miesiące na jej pokrycie. Jeśli w tym czasie samorząd tego nie uczyni, będzie musiał obligatoryjnie zlikwidować szpital bądź zmienić jego formę organizacyjno-prawną. Skutki prawne i finansowe wynikające z omawianej ustawy obejmują 2012 rok. Na szczęście dla samorządów nowela z 14 czerwca 2012 r. ustawy o działalności leczniczej poprzez zmianę zasad księgowania części aktywów trwałych pozwoliła oddalić w czasie konieczność uruchomienia wielomilionowych dotacji już w roku 2013 r.

Ten zabieg księgowy poprawił jednak wyniki szpitali tylko na papierze. Brak płynności finansowej i możliwości regulowania zobowiązań pozostał.

W obecnym stanie prawnym samorządy mają do wyboru kilka wariantów: pozostawienie SPZOZ w dotychczasowej formie, przekształcenie w spółkę kapitałową, partnerstwo publiczno-prywatne (PPP), likwidację, a także dzierżawę operatorska z zapłatą długu. To ostatnie rozwiązanie przewiduje utrzymanie szpitala w rękach samorządu i wydzierżawienie majątku zewnętrznemu operatorowi. Najbardziej racjonalnym rozwiązaniem dla podmiotów tworzących niemogących samodzielnie ich sfinansować wydaje się dzierżawa.

Takie rozwiązanie pozwala utrzymać własność majątku szpitala w rękach samorządu i dodatkowo umożliwia sfinansowanie niezbędnych inwestycji, nie obciążając budżetu samorządu. Zapewni także mieszkańcom wysoką jakość świadczeń medycznych.