Założenie i prowadzenie żłobka jest prostsze od kwietnia tego roku. Dodatkowe zachęty do tworzenia takich placówek uzyskali też pracodawcy. Mogą oni zwiększyć odpis na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych (ZFŚS), jeżeli przeznaczą go na żłobek. Jednak udogodnienia te nie spowodowały, że firmy decydują się na prowadzenie żłobka. Główną przyczyną jest duży koszt takiej inwestycji. Dlatego wielu pracodawców woli dofinansować opłaty ponoszone przez pracowników, jeśli ich dziecko jest umieszczone np. w prywatnym żłobku lub przedszkolu.

Większy fundusz socjalny

Pokrywanie ze środków ZFŚS świadczeń związanych z opieką nad dziećmi jest możliwe od stycznia 2009 r. Pracodawcy mogą ze środków funduszu zakładać przedszkola i żłobki oraz dofinansowywać opłaty, jakie rodzice ponoszą za dzieci przebywające w gminnych lub prywatnych instytucjach opieki. Aby stworzyć dodatkowe zachęty, ustawa z 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 (Dz.U. nr 45, poz. 235), która weszła w życie w kwietniu pozbawiła żłobki statusu zakładów opieki zdrowotnej oraz wprowadziła zmiany związane z ZFŚS. Zgodnie z nimi pracodawca, który utworzy żłobek lub klub dziecięcy i przeznaczy na ten cel część zgromadzonych w nim pieniędzy (kwotę odpowiadającą 7,5 pkt proc. odpisu podstawowego na ZFŚS), może zwiększyć odpis na każdego zatrudnionego pracownika o dodatkowe 7,5 proc.

Mimo tych zachęt firmy nie decydują się na zakładanie własnych żłobków.

– Nasz fundusz socjalny jest zbyt mały, aby pokrywał koszt działania takiej placówki. Otrzymujemy jednak dotację od gminy Opole, bo zdecydowała się na przyznawanie wsparcia prywatnym placówkom – mówi Zofia Śmigielska z Agencji Mawex.

Dofinansowanie z gminy nie jest jednak obowiązkowe. Samorząd ma obowiązek przekazywać dotację, ale tylko na każde dziecko umieszczone w prywatnym przedszkolu. W przypadku żłobka lub klubu dziecięcego może to robić dobrowolnie. Dlatego dobrym sposobem na rozwijanie sieci zakładowych żłobków jest korzystanie z pieniędzy unijnych. Taki konkurs ogłosiło Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej, ale nie wiadomo jeszcze, ile firm otrzyma w jego ramach dofinansowanie, bo projekty można było składać do końca września.

Oszczędności na wczasach

Zdaniem Magdaleny Rusewicz, eksperta PKPP Lewiatan, firmowy żłobek jest dobrą propozycją, ale tylko dla niektórych firm, np. zatrudniających dużą liczbę młodych rodziców.

– Kwestia założenia zakładowej placówki wymaga też uzgodnień wśród pracowników i zmiany regulaminu ZFŚŚ, która spowoduje uszczuplenie pieniędzy na inne świadczenia socjalne, np. zapomogi i wczasy – mówi Magdalena Rusewicz.

Z kolei Mira Żejmo, dyrektor ds. personelu i organizacji Indykpol SA, zwraca uwagę, że państwo nie powinno przerzucać swoich zadań, takich jak zapewnianie opieki dzieciom pracujących rodziców, na barki przedsiębiorstw. Ich podstawowym zadaniem jest bowiem rozwijanie działalności gospodarczej.

– Do tego typu inwestycji zniechęca też ryzyko wynikające z zmieniającej się na przestrzeni ostatnich lat interpretacji podatkowej dotyczącej wielu świadczeń wypłacanych z ZFŚS – mówi Mira Żejmo.