Właściciele firm mogą czuć się rozczarowani. Posłowie, mimo wcześniejszych zapowiedzi, nie zdążyli uchwalić nowych przepisów zakazujących podwójnego ich karania za niepłacenie składek do ZUS. Nie udało się nawet przeprowadzić pierwszego czytania senackiego projektu nowelizacji ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Sprawą zajmie się dopiero Sejm nowej kadencji.

Bez podwójnego karania

Projekt ustawy jest efektem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 18 listopada 2010 r. (P 29/09, Dz.U. nr 225, poz. 1474). Stwierdził on, że w prawie karnym jest fundamentalna zasada, że tej samej osoby nie wolno karać dwa razy za ten sam czyn.

Senacka propozycja zmian przewiduje, że ZUS nie będzie mógł nakładać na pracodawców kary finansowej w wysokości 100 proc. nieopłaconych składek lub opłaconych, ale w zaniżonej wysokości. Wynika to z tego, że osoby prowadzące własny biznes podlegają odpowiedzialności karnej za nieprawidłowe wywiązanie się z obowiązku ich opłacania.

– Taki czyn zabroniony jest przestępstwem lub wykroczeniem – mówi Marcin Sroga z kancelarii prawnej CMS Cameron McKenna.

Artykuł 218 par. 1 ustawy z 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (t.j. Dz.U. z 1997 r. nr 88, poz. 553 z późn. zm.) przewiduje grzywnę, karę ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do dwóch lat dla osoby, która wykonując czynności w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, złośliwie lub uporczywie narusza prawa pracownika wynikające ze stosunku pracy lub ubezpieczenia społecznego.

Zatem projekt znosi podwójne karanie człowieka za ten sam czyn polegający na niepłaceniu składek. Teraz jest to możliwe. Właściciele firm mogą być ukarani finansowo przez ZUS na podstawie art. 24 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 205, poz. 1585 z późn. zm.) i przez sąd na podstawie art. 218 par. 1 kodeksu karnego.