ZUS najczęściej odmawia prawa do renty, dlatego że jego lekarz orzecznik wydaje niekorzystne dla ubezpieczonego orzeczenie. Stwierdza w nim, czy jest niezdolny do pracy, jeśli tak, to w jakim stopniu oraz jak długo to potrwa.

– Od orzeczenia lekarza istnieje możliwość wniesienia sprzeciwu przez wnioskodawcę do komisji lekarskiej zakładu w ciągu 14 dni od jego otrzymania – mówi Małgorzata Kostrzewa, zastępca dyrektora do spraw świadczeń w III Oddziale ZUS w Warszawie.

Załóżmy więc, że ubezpieczony nie zgadza się z ustaleniem lekarza co do tego, że jego niezdolność do pracy (na przykład wypadek samochodowy) zdarzyła się po 18 miesiącach od daty ostatniego ubezpieczenia. Na podstawie tego orzeczenia ZUS wydał decyzję odmawiającą mu prawa do renty. Mimo tego zainteresowany nie wniosł sprzeciwu od orzeczenia lekarza. Ale postanowił odwołać się do sądu, podnosząc zarzut co daty powstania niezdolności do pracy.

W praktyce sąd odrzuci takie odwołanie. Powód jest prosty – wnioskodawca nie wniósł wcześniej do komisji lekarskiej zakładu sprzeciwu od orzeczenia lekarza ZUS.

– Osoby, które zamierzają ubiegać się o rentę z tytułu niezdolności do pracy, powinny zawsze wnikliwie zapoznawać się z wydawanymi w ich sprawie orzeczeniami lekarza orzecznika – mówi Przemysław Stobiński, radca prawny, CMS Cameron McKenna Dariusz Greszta.

Wielu ubezpieczonych nie zdaje sobie sprawy, że wszelkie nieprawidłowo ustalone w tym orzeczeniu okoliczności, z którymi się nie zgadzają, np. inna (późniejsza) data powstania niezdolności do pracy, muszą zaskarżyć do komisji lekarskiej ZUS. Na ten temat wypowiadał się Sąd Najwyższy m.in. w sprawach o sygnaturze II UZP 17/05 oraz I UK 23/10.

Zdaniem Przemysława Stobińskiego, ubezpieczeni powinni skarżyć orzeczenie lekarza orzecznika nie tylko wtedy, gdy ich zdaniem pewne okoliczności zostały stwierdzone nieprawidłowo, ale także wtedy, gdy niektórych z nich lekarz w ogóle nie ustalił, a mieszczą się w zakresie orzeczenia. Jeśli zatem lekarz uznał, że ubezpieczony jest częściowo niezdolny do pracy, to ten może wnieść sprzeciw nie tylko co do tego ustalenia, ale także innych, które mogą mieć wpływ na prawo do renty. Zainteresowany może więc w sprzeciwie wskazać np. na pogorszenie się stanu zdrowia w okresie poprzedzającym wydanie orzeczenia.

113,6 tys. orzeczeń wydali lekarze orzecznicy od stycznia do września 2010 r.