Gminy od 11 lat mają obowiązek zapewniania średnich płac pedagogom. W tym roku po raz drugi z tego obowiązku muszą się szczegółowo rozliczyć. Zgodnie z art. 30a Karty nauczyciela (KN) każdego roku organ prowadzący szkołę przeprowadza analizę poniesionych w poprzednim roku kalendarzowym wydatków na wynagrodzenia nauczycieli w odniesieniu do wysokości średnich wynagrodzeń oraz średniorocznej struktury zatrudnienia nauczycieli na poszczególnych stopniach awansu zawodowego.

Dodatek do trzynastki

W tym roku zmieniła się zasada naliczania średnich. Od 1 stycznia 2011 roku obowiązuje znowelizowane rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad ustalania wynagrodzenia oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy nauczycieli. Przed nowelizacją samorządy przy wypłacaniu wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy musiały uwzględnić m.in. pensję zasadniczą, dodatki za wysługę lat, motywacyjny, funkcyjny oraz warunki pracy.

Po zmianie uwzględnia ono też jednorazowy dodatek uzupełniający. Dodatek ten jest wyrównaniem do średniej za cały rok. Dlatego w wynagrodzeniu miesięcznym za urlop jest uwzględniany w wysokości 1/12 kwoty wyrównania. Dodatek też ma być uwzględniany przy wypłacaniu pedagogom tzw. trzynastej pensji.

Ponadto zgodnie z nowelizacją przy wyliczeniu dodatku uzupełniającego trzeba wliczyć do średniej wynagrodzenie za urlop wypoczynkowy, ekwiwalent za ten urlop, nagrodę jubileuszową i trzynastą pensję. Dlatego dodatek uzupełniający wypłacony nauczycielom w 2010 roku za poprzedni rok wlicza się do podstawy ustalenia wysokości trzynastego wynagrodzenia za rok 2010, który jest z kolei wypłacany w tym roku.

Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla pracowników jednostek sfery budżetowej – wynagrodzenie roczne ustala się w wysokości 8,5 proc. sumy wynagrodzenia za pracę otrzymanego przez pracownika w ciągu roku kalendarzowego, za który przysługuje to wynagrodzenie, uwzględniając wynagrodzenie i inne świadczenia ze stosunku pracy przyjmowane do obliczenia ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy.

Samorządy mają obowiązek wypłaty dodatkowego wynagrodzenia rocznego nie później niż w ciągu pierwszych trzech miesięcy roku kalendarzowego następującego po roku, za który przysługuje to wynagrodzenie.

Płaca bez motywacji

Ministerstwo Edukacji Narodowej do poprawnego wyliczenia średnich płac nauczycieli określiło dla samorządów w rozporządzeniu wzory ich wyliczenia.

Dlatego wszystkie placówki, a nie tylko szkoły, powinny być uwzględniane przy wyliczaniu średnich płac nauczycieli z określonym stopniem awansu w przeliczeniu na pełne etaty. Samorządy powinny wyliczać średnią, uwzględniając kilkanaście składników wynagrodzenia pedagogów. Jeśli np. stażyści ze wszystkich szkół na terenie gmin nie osiągają średniej, to różnica kwoty wypłaconej zgodnie ze średnią a kwotą już przez nich otrzymaną będzie im wpłacona w dodatku uzupełniającym.

Gdy wyliczona różnica na pełny etat wyniesie 100 zł, to nauczyciel zatrudniony na pół etatu otrzyma 50 zł. Z kolei nauczyciel zatrudniony na 1,5 etatu otrzyma wyrównanie do pełnego etatu w wysokości 100 zł. Ponadto, jeśli nauczyciel był zatrudniony w ubiegłym roku przez sześć miesięcy – otrzyma 50 zł dodatku proporcjonalnie do jego zatrudnienia. Na taki dodatek mogą też liczyć ci, którzy już nie pracują w szkole i nie osiągnęli średniej.