Świadczenia rodzinne są przyznawane rodzinom na podstawie dochodów osiąganych przez ich członków w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. W obecnym okresie zasiłkowym, który rozpoczął się 1 listopada 2010 r., są to więc dochody z roku 2009 r. W sytuacji gdy okażą się wyższe niż 504 zł miesięcznie na członka rodziny lub 583 zł, gdy wychowuje się w niej niepełnosprawne dziecko, gmina odmówi przyznania zasiłku. Jednak jeżeli w 2010 r. lub 2011 r. zmieni się sytuacja dochodowa rodziny, gmina uwzględni to, stosując procedurę dochodu utraconego oraz dochodu uzyskanego.

Ustawa o świadczeniach rodzinnych zawiera zamkniętą listę dochodów, które mogą być potraktowane jako utracone. Dlatego nie zawsze pogorszenie sytuacji dochodowej rodziny spowoduje możliwość ubiegania się o świadczenia. Takiej podstawy nie daje np. zawieszenie przez rodzica prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej.

– Przepisy wskazują, że tylko wyrejestrowanie działalności gospodarczej może spowodować, że potraktujemy to jako dochód utracony, mimo że zawieszenie działalności też oznacza, że rodzic nie osiąga dochodów – mówi Eliza Dygas, kierownik działu świadczeń rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Płocku.

Podobny problem dotyczy też m.in. utraty świadczeń alimentacyjnych na skutek śmierci zobowiązanego do płacenia alimentów rodzica oraz sprzedaży gospodarstwa rolnego. To powoduje, że rodzina może ubiegać się o zasiłek dopiero na okres zasiłkowy rozpoczynający się 1 listopada 2011 r., kiedy ważne będą dochody osiągnięte rok wcześniej. Przygotowana przez resort pracy nowelizacja ustawy o świadczeniach rodzinnych poszerza wprawdzie listę dochodów utraconych, ale jedynie o utratę alimentów oraz utratę zasiłku rehabilitacyjnego, chorobowego lub macierzyńskiego po utracie zatrudnienia.