W myśl art. 5 k.p. w przypadkach, w których stosunek pracy określonej kategorii pracowników regulują przepisy szczególne, przepisy kodeksu stosuje się jedynie w zakresie nieuregulowanym tymi przepisami. Oznacza to, iż ustawy szczególne normujące odrębnie stosunki pracy określonych grup zawodowych (np. nauczycieli, pracowników służby zdrowia, pracowników samorządowych itd.) mają pierwszeństwo stosowania przed kodeksem pracy. Zazwyczaj regulują one w sposób wyczerpujący te kwestie, które wymagają odmiennego unormowania niż zawarte w kodeksie pracy i mogą zawierać przepisy prawne mniej korzystne dla pracownika niż kodeksowe. Taką pragmatyką służbową zostali objęci również pracownicy urzędów administracji rządowej. Przepisy zawarte w ustawie z 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej (art. 97), ustawie z 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych (art. 29 – 301) oraz rozporządzeniu prezesa Rady Ministrów z 25 kwietnia 2007 r. w sprawie czasu pracy pracowników urzędów administracji rządowej (dalej rozporządzenie) wskazują, iż wspomnianym pracownikom odmiennie uregulowano m.in. ich czas pracy.

Dyrektor ustala rozkład czasu pracy

Jak wynika z przepisów regulujących czas pracy członków korpusu służby cywilnej i pracowników niebędących członkami korpusu służby cywilnej, generalna kompetencja do ustalenia rozkładu i wymiaru ich czasu pracy została przyznana dyrektorowi generalnemu urzędu (kierownikowi urzędu). Jednocześnie jednak zawarto w nich wyraźne zastrzeżenie, iż praca w urzędzie powinna być wykonywana od poniedziałku do piątku w godzinach między 8.15 a 16.15 (par. 2 rozporządzenia). Nawet w przypadkach szczególnych, np. uzasadnionych koniecznością zapewnienia sprawnej pracy urzędu i zróżnicowanym charakterem wykonywanych zadań, wspomniane regulacje prawne wprawdzie zwiększają możliwy przedział godzin pracy, niemniej także ustalają konkretne ramy czasowe (nieprzerwanie osiem godzin na dobę między godzinami 7.00 a 18.00).

Stosowanie zadaniowego czasu pracy

Natomiast zadaniowy czas pracy może być stosowany tylko w sytuacjach uzasadnionych rodzajem pracy lub jej organizacją albo miejscem wykonywania pracy (art. 140 k.p.). W takim przypadku pracodawca, po porozumieniu z pracownikiem, ustala czas niezbędny do wykonania powierzonych zadań, uwzględniając wymiar czasu pracy wynikający z norm określonych w art. 129 k.p. (osiem godzin na dobę, przeciętnie 40 godzin w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy, w przyjętym okresie rozliczeniowym nie przekraczającym czterech miesięcy). Warto podkreślić, iż co do zasady system zadaniowego czasu pracy uwzględnia przede wszystkim interes pracodawcy, który z uwagi na charakter lub miejsce świadczenia pracy przez pracownika, nie jest w stanie prowadzić efektywnej kontroli jego czasu pracy, bądź też taka weryfikacja jest znacznie utrudniona lub nieracjonalna. System ten może zostać wprowadzony przykładowo tam, gdzie ze względu na specyfikę danej pracy trudny jest do określenia moment jej rozpoczęcia i zakończenia (np. przedstawiciel handlowy, programista komputerowy, pisarz).