Już 593 gminy wykorzystały unijne środki z Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki (PO KL), aby stworzyć lub dofinansować przedszkola. Problem w tym, że do podziału w latach 2007 – 2013 jest tylko 900 mln zł, a to kilkakrotnie mniej niż potrzeby samorządów. Ci wójtowie i burmistrzowie, którzy dopiero zamierzają ubiegać się o dotację na przedszkola, muszą się pospieszyć, ponieważ pieniądze się już kończą.

Pierwsi już na mecie

Jako pierwsze już w ubiegłym roku wydało wszystkie pieniądze przewidziane na przedszkola (57 mln zł) województwo podkarpackie. W 2010 roku ostatnie konkursy zostały zorganizowane w województwach łódzkim, lubelskim i kujawsko-pomorskim. Następnych nie będzie do 2014 roku, czyli do kolejnej tzw. perspektywy finansowej UE (2014 – 2020). Łódzkie wydało 69 mln zł, lubelskie 70 mln zł, a kujawsko-pomorskie – 50,5 mln zł.

– Zainteresowanie było tak duże, że zastanawiamy się nad przesunięciem dodatkowych 10 mln zł dla projektów, które zostały pozytywnie ocenione w tegorocznym konkursie – mówi Adam Szponka z Urzędu Marszałkowskiego Województwa Kujawsko-Pomorskiego.

W przyszłym roku z powodu wyczerpania pieniędzy naboru wniosków nie będzie też w Małopolsce i województwie świętokrzyskim.

– Dotychczas w ramach projektów przedszkolnych skorzystało ok. 8 tys. świętokrzyskich przedszkolaków, które uczęszczają do ok. 300 przeszkoli i punktów przedszkolnych – podkreśla Magdalena Malecka ze Świętokrzyskiego Biura Rozwoju Regionalnego.

To rekord w skali kraju, bo w innych województwach za unijne pieniądze powstało bądź zwiększyło liczbę swoich miejsc dla dzieci mniej placówek. Unijna pomoc dotarła w województwie łódzkim do 56 ośrodków, w lubelskim do 144, podkarpackim 177, a kujawsko-pomorskim – 228.

Tu jeszcze są pieniądze

Samorządy, które nie skorzystały z dotacji na przedszkola, muszą się pospieszyć. Jak sprawdziliśmy, około 30 mln zł z ponad 71 mln zł zostało jeszcze w Mazowieckiej Jednostce Wdrażania Programów Unijnych. Zachodniopomorskie wydało 21 mln zł z prawie 39 mln zł. Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego ma do wydania 20 mln zł i postanowił podzielić tę kwotę na dwa konkursy. Jeden odbędzie się w 2011, a drugi w 2012 roku.

Podlaskie, które do 2013 roku dysponuje kwotą około 35 mln zł, zakontraktowało już ponad 60 proc. tej kwoty (ponad 22 mln zł). Ostatni konkurs w tym regionie odbędzie się w przyszłym roku. O ponad 29 mln zł w przyszłym roku będą mogły się ubiegać samorządy w województwie wielkopolskim. Na Śląsku w 2011 roku konkurs z pulą środków 5 mln zł zostanie zorganizowany tylko dla tych gmin, które ucierpiały w powodzi. Temu regionowi nie powinno zabraknąć funduszy także w 2012 roku, ponieważ wydało dotychczas około połowy w liczącej ponad 100 mln puli środków.

Już jednak wiadomo, że pieniędzy w skali kraju było za mało. Na ich przesunięcie na przedszkola z innych mniej popularnych działań (np. adresowanych do szkół zawodowych) gminy nie mogą jednak liczyć.

– Komisja Europejska mówi nam, że Europejski Fundusz Społeczny nie jest po to, aby zaspokoić wszystkie potrzeby, ale żeby zmniejszać dysproporcje, i my to robimy – mówi Mirosława Kwiatek, dyrektor z Urzędu Marszałkowskiego Województwa Dolnośląskiego.