W ramach kodeksowej instytucji odpowiedzialności porządkowej, nie tylko pracodawca ma określone uprawnienia, ale także pracownicy zostali wyposażeni w środki obrony przed jego arbitralnymi decyzjami. Toteż nakładanie kar porządkowych nie może wynikać z chwilowych emocji, lecz wymaga rozważnych decyzji podejmowanych w ramach procedury określonej w kodeksie pracy.

Upomnienie, nagana...

W zasadzie pracodawca ma możliwość wyboru kary porządkowej, ale jego swobodę ograniczają przepisy kodeksu pracy, które wymieniają rodzaje dopuszczalnych kar. Są nimi upomnienie, nagana i kara pieniężna. Wybór spośród nich jest już sprawą pracodawcy, choć w zakresie kary pieniężnej ustawodawca wskazuje, w przypadku jakich naruszeń można ją zastosować. W każdym razie dotkliwość kary powinna być adekwatna do przewinienia pracownika.

Kwestią odrębną jest posiłkowanie się przez pracodawcę w zakresie dyscyplinowania pracowników mechanizmami płacowymi. Kodeks pracy w aktualnym brzmieniu nie zabrania bowiem w razie naruszenia przez pracownika obowiązków jednoczesnego stosowania środków oddziaływania płacowego i kar porządkowych. Toteż znaną praktyką jest traktowanie ukarania pracownika jako reduktora premiowania, co bez wątpienia czyni karę porządkową bardziej dotkliwą dla pracownika.

Oceny zachowania pracownika i jego skutków dokonuje pracodawca. W jego gestii pozostaje więc decyzja, czy w ogóle nałożyć na pracownika sankcje porządkowe, a jeśli nie ma w tym względzie wątpliwości, to jaka ma być to kara. W tym drugim przypadku jest on zobligowany uwzględnić kryteria wymienione w kodeksie pracy, tj. w szczególności stopień winy pracownika, rodzaj naruszonego przez niego obowiązku pracowniczego oraz jego ogólny stosunek do pracy.

To jest tylko część artykułu, zobacz pełną treść w e-wydaniu Dziennika Gazety Prawnej: Kiedy i jak pracodawca może nakładać kary porządkowe.

W pełnej wersji dowiesz się więcej na temat:

Łamania reguł porządku

Kiedy następuje nałożenie kary

Ustnego złożenia wyjaśnień

Pisemnego zawiadomienia

Sprawdź porady i odpowiedzi naszych ekspertów:

Czy pracownik może odmówić złożenia wyjaśnień

Czy pracodawca może scedować uprawnienia na kierownictwo

Sprzeciw pracownika nie musi być na piśmie

Pracodawca może w każdym czasie cofnąć decyzję w sprawie ukarania pracownika

Zobacz nowy dodatek Dziennika Gazety Prawnej: Ekspert GP.