Niepełnosprawni, którzy ukończyli 50 lat i podejmą pracę, w początkowym okresie jej wykonywania będą mieli gwarancję, że nie utracą renty z tytułu niezdolności do pracy. Takie rozwiązanie przewiduje projekt rządowego programu Solidarność pokoleń - Działania na rzecz zwiększenia aktywności zawodowej osób 50+.

- Najczęściej niepełnosprawni nie chcą podejmować pracy, bo boją się, że utracą prawo do renty - uważa Jarosław Duda, pełnomocnik rządu ds. osób niepełnosprawnych.

Projekt zakłada też, że osoby legitymujące się orzeczeniem o niezdolności do pracy, które mimo to nadal chcą pracować, będą korzystać z całego systemu świadczeń otrzymywanych w miejscu zatrudnienia (na przykład dotacji oraz premii za powrót do pracy). Z kolei ci, którzy dopiero złożą wniosek o przyznanie renty z tytułu niezdolności do pracy, otrzymają równolegle propozycje podjęcia zatrudnienia. Program przewiduje stworzenie bezpośredniego pośrednictwa pracy dla osób, które starają się o renty.

Rząd chce jednocześnie motywować do pracy tych niepełnosprawnych, którzy są bierni zawodowo. Jarosław Duda zapowiedział wcześniej na łamach GP, że rozważana jest możliwość wprowadzenia sankcji w postaci obniżenia renty nawet o połowę, jeśli osoba uporczywie uchyla się od podjęcia pracy, mimo że posiada taką możliwość. Podkreślił jednak, że realizacja takiego pomysłu musiałaby się wiązać ze zmianą ustalania wysokości rent i zasad ich przyznawania, tak aby niepełnosprawnym zdolnym do pracy opłacało się ją podejmować.

Inne proponowane w projekcie zmiany to m.in. uproszczenie zasad przyznawania pomocy publicznej pracodawcom zatrudniającym niepełnosprawnych oraz stworzenie systemu doradztwa zawodowego i usług pracy dla tych osób.

Wszystkie te działania mają spowodować wzrost zatrudnienia niepełnosprawnych. Obecnie pracuje zaledwie 17 proc. takich osób, które są w wieku produkcyjnym i tylko 15 proc. w wieku od 50 do 64 lat. Rząd chce też, aby w 2015 roku zatrudnienie niepełnosprawnych w instytucjach publicznych osiągnęło 6 proc., czyli poziom określony w ustawie z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (Dz. U. nr 123, poz. 776 z późn. zm.). Obecnie w większości jednostek wynosi on 1,5 proc. całej załogi.

O tym, że rząd powinien motywować niepełnosprawnych do podjęcia pracy, przekonani są pracodawcy. Firmy coraz częściej są zainteresowane zatrudnianiem takich osób. Brakuje natomiast ofert podjęcia pracy przez rencistów.

- Zgłaszają się do nas pracodawcy, którzy chcą zatrudnić kilkudziesięciu lub nawet kilkuset niepełnosprawnych, a my nie zawsze jesteśmy w stanie im pomóc - mówi Narcyz Janas, ekspert ds. rehabilitacji zawodowej Stowarzyszenia Organizatorów Zatrudnienia Osób Niepełnosprawnych OZON.

15 proc. niepełnosprawnych w wieku 50 - 64 lata jest zatrudnionych

Łukasz Guza

lukasz.guza@infor.pl