Od 1 stycznia 2009 r. około 5 tys. osób wykonujących prace szkodliwe będzie mogło przejść na emerytury pomostowe. W pierwszym roku wypłaty tych świadczeń będą finansowane z budżetu państwa. Jak wynika z uchwalonej już ustawy, dopiero od 2010 roku rozpocznie swoje działanie Fundusz Emerytur Pomostowych (FEP). To właśnie tam będą wpływać składki od pracodawców (1,5 proc. podstawy wymiaru), którzy będą ponosić dodatkowe koszty związane z zatrudnianiem pracowników w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze. Podstawę wymiaru tej składki stanowić będzie podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe.

Powstanie specjalny fundusz

Fundusz Emerytur Pomostowych ma być funduszem celowym powołanym w celu finansowania emerytur pomostowych. Powstanie on dopiero w 2010 roku, bo wcześniej Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie byłby w stanie przygotować systemu komputerowego do przyjmowania składek oraz dokumentacji ubezpieczeniowej.

Pracodawca będzie opłacał składki za pracownika, który spełnia łącznie następujące warunki:

• urodził się po 31 grudnia 1948 r.,

• wykonuje prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze uprawniające do emerytur pomostowych.

Pracodawcy zatrudniający takie osoby muszą wiedzieć, że obowiązek opłacania dodatkowych składek powstanie w dniu rozpoczęcia wykonywania przez pracownika pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, a ustanie z dniem zaprzestania wykonywania przez niego tych prac. Warto także wiedzieć, że płatnik składek będzie też zobowiązany do opłacania składek na FEP za pracowników wykonujących prace górnicze, którzy nie uzyskali uprawnień do emerytury górniczej, ale mają prawo do emerytury pomostowej. Składki te będą płacone nie wcześniej jednak niż za okres od 1 stycznia 2010 r.

Składki na Fundusz będzie się obliczać, rozliczać i opłacać co miesiąc. Obowiązek taki spoczywa na płatniku składek. Będą one płacone w tych samych terminach co pozostałe składki na ubezpieczenia społeczne.

Obowiązki zgłoszeniowe

Zgłoszenie danych o pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze płatnik składek musi być przekazane do ZUS za poprzedni rok kalendarzowy do 31 marca. W przypadku wystąpienia pracownika z wnioskiem o przyznanie emerytury pomostowej zgłoszenie danych płatnik składek przekaże do Zakładu w terminie siedmiu dni od dnia zgłoszenia wniosku o świadczenie. W przypadku upadłości lub likwidacji firmy zgłoszenie danych musi być dokonane nie później niż w dniu przekazania dokumentu wyrejestrowania płatnika składek. W przypadku upadłości lub likwidacji płatnika składek przed przekazaniem zgłoszeń danych za poprzedni rok kalendarzowy płatnik składek przekazuje do ZUS także zgłoszenia za poprzedni rok kalendarzowy.

Przedsiębiorcy mają także obowiązek korygować zgłoszenia. Wtedy firmy muszą przekazać do ZUS nowe zgłoszenie zawierające wszystkie prawidłowe dane pracownika. Zgłoszenie korygujące można złożyć w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości przez:

• płatnika składek we własnym zakresie,

• ZUS,

• właściwy organ Państwowej Inspekcji Pracy.

Korygujące zgłoszenie należy przekazać w terminie siedmiu dni od dnia stwierdzenia nieprawidłowości we własnym zakresie lub otrzymania zawiadomienia o stwierdzeniu nieprawidłowości przez ZUS lub Państwową Inspekcję Pracy.

Kopie zgłoszenia danych o pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze oraz korygującego zgłoszenia płatnik składek zobowiązany jest przechowywać przez okres pięciu lat od dnia ich przekazania do Zakładu, w formie dokumentu pisemnego lub elektronicznego.

INFORMACJE O PRACOWNIKU

Pracodawca ma obowiązek przekazać do ZUS następujące informacje o pracowniku, za którego płaci składkę na FEP:

• nazwisko i imię,

• datę urodzenia,

• numery PESEL i NIP, a w razie gdy pracownikowi nie nadano tych numerów lub jednego z nich - serię i numer dowodu osobistego lub paszportu,

• okres wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze,

• kod pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze.

Podstawa prawna

• Art. 35-39 ustawy o emeryturach pomostowych, uchwalonej ostatecznie 6 listopada 2008 r. Ma wejść w życie 1 stycznia 2009 r. Cytowane artykuły - 1 stycznia 2010 r.