Obowiązku ustalenia planu urlopów nie ma pracodawca, u którego nie działa zakładowa organizacja związkowa. W zakładzie, w którym taka organizacja działa, planu urlopów nie ustala się, jeśli organizacja ta wyraziła na to zgodę. W zakładzie, w którym działa kilka organizacji związkowych, organizacje te przedstawiają wspólnie uzgodnione stanowisko w tym zakresie. Jeśli wszystkie organizacje działające u pracodawcy lub przynajmniej wszystkie reprezentatywne organizacje związkowe w rozumieniu art. 24125a k.p. nie przedstawią wspólnie uzgodnionego, jednolitego stanowiska w terminie 30 dni, pracodawca może podjąć decyzję o odstąpieniu od ustalania planu urlopów. O ile nie ma obowiązku ustalenia planu urlopów, pracodawca ustala termin urlopu indywidualnie, po porozumieniu z pracownikiem. Ustalając terminy urlopów (w planie urlopów bądź po porozumieniu z pracownikiem), pracodawca bierze pod uwagę wnioski pracowników oraz konieczność zapewnienia normalnego toku pracy. Wnioski pracowników zawierające propozycję terminu udzielenia im urlopu nie są jednak wiążące dla pracodawcy – pracodawca nie ma obowiązku udzielenia urlopu wskazanego we wniosku pracownika. Nie dotyczy to jednak wniosku pracownicy o udzielenie jej urlopu wypoczynkowego bezpośrednio po urlopie macierzyńskim. W tym przypadku pracodawca ma bezwzględny obowiązek udzielenia urlopu zgodnie z wnioskiem pracownicy. Do rozpoczęcia urlopu wypoczynkowego przez taką pracownicę wystarcza złożenie stosownego wniosku, na który pracodawca nie może zareagować inaczej niż udzielając urlopu niezależnie od planu urlopów (wyrok SN z 19 listopada 2003 r. I PK 18/03). Podobnie jest w przypadku pracownika ojca wychowującego dziecko, który korzysta z urlopu macierzyńskiego lub ojcowskiego, pracownika młodocianego uczęszczającego do szkoły, któremu zgodnie z jego wnioskiem należy udzielić urlopu w czasie ferii zimowych, oraz pracownika żądającego udzielenia mu urlopu na podstawie art. 1672 k.p. W powyższych przypadkach o terminie urlopu decyduje pracownik.

not. MJ