Pracownik był zatrudniony w firmie na podstawie umowy o pracę. Odszedł z niej, bo przeszedł na rentę inwalidzką i otrzymał odprawę. Po roku stracił prawo do renty i powrócił do pracy. Następnie uzyskał prawo do emerytury i jego stosunek pracy został rozwiązany za porozumieniem stron.

Prawo do odprawy

W związku z nabyciem prawa do emerytury pracownik domagał się od pracodawcy wypłaty odprawy w wysokości 44,9 tys. zł. Według niego kwota była różnicą między otrzymaną wcześniej przez niego odprawą z tytułu przejścia na rentę a odprawą, którą powinien otrzymać w związku z przejściem na emeryturę. Nie zgadzał się ze stanowiskiem firmy, która nie chciała mu wypłacić kolejnej odprawy, tłumacząc, że nie pozwala na to zakładowy układ zbiorowy pracy. W opinii pracownika, układ ten narusza zasadę równego traktowania w zatrudnieniu.

Od decyzji firmy pracownik odwołał się do sądu I instancji. Ten wskazał na art. 921 kodeksu pracy, zgodnie z którym pracownikowi spełniającemu warunki uprawniające do renty z tytułu niezdolności do pracy lub emerytury przysługuje odprawa pieniężna w wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia. A pracownik, który otrzymał już odprawę, nie może ponownie nabyć do niej prawa.

W ocenie sądu, jeśli pracownik otrzymał odprawę w związku z przejściem na rentę, nie może ponownie nabyć do niej prawa po przejściu na emeryturę. Ponadto argumentował, że wbrew zarzutom pracownika zakładowy układ zbiorowy pracy jest zgodny z kodeksem pracy.

Ograniczona rekompensata

Sąd oddalił żądania pracownika, który odwołał się do sądu II instancji. Ten wskazał, że zasadą jest, że odprawa emerytalno-rentowa jest wypłacana jeden raz, nawet jeśli pracownik kilka raz przechodził na emeryturę lub rentę. Sąd II instancji również oddalił apelację.

Pracownik wniósł więc skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego. Ten jednak zgodził się z orzeczeniami sądów niższych instancji. Ponadto SN podkreślił, że w art. 921 k.p. został ustalony tzw. minimalny standard uprawnień płacowych pracownika z tytułu rozwiązania stosunku pracy w związku z przejściem na emeryturę lub rentę. Odprawa emerytalna lub rentowa jest świadczeniem powszechnym, ustawowo gwarantowanym i jest niezależna od posiadanego przez uprawnionego stażu zatrudnienia. Jest to świadczenie, które każdy pracownik powinien otrzymać raz w życiu, gdy traci swój status pracowniczy w związku z przejściem na rentę lub emeryturę. SN oddalił skargę kasacyjną.

Sygn. akt II PK 328/09

OPINIA

Dawid Zdebiak

radca prawny z Kancelarii Gujski Zdebiak

Pracownik może otrzymać odprawę rentową tylko wtedy, gdy odchodzi z firmy z powodu niezdolności do dalszej pracy. Podobnie jest w przypadku odprawy emerytalnej. Dlatego jeśli stosunek pracy zostanie rozwiązany z innej przyczyny, a dopiero później pracownik otrzyma rentę, nie nabędzie prawa do odprawy. Pracownik, który odzyskał zdolność do pracy i wrócił do firmy, a nie otrzymał odprawy rentowej, zachowuje prawo do odprawy emerytalnej. Trzeba zaznaczyć, że firma w zakresie odpraw może wprowadzić korzystniejsze rozwiązania od przewidzianych w kodeksie pracy.