Dłuższe urlopy i zakaz zwalniania: 4 grupy pracowników z szczególnymi uprawnieniami

Pracownikowi w Polsce przysługuje szereg uprawnień - pracodawca musi między innymi zatrudnionej na podstawie umowy o pracę osobie wypłacić godziwe wynagrodzenie oraz dać jej możliwość skorzystania z urlopu wypoczynkowego. Jednak pewnym grupom pracowników przysługują prawa szczególne - zobacz komu dokładnie.

  • <b>Niepełnosprawny pracownik</b>
<br>
<br>
Na dodatkowe uprawnienia mogą przede wszystkim liczyć pracownicy niepełnosprawni. Czas pracy takiej osoby nie może przekroczyć 8 godzin na dobę i 40 godzin tygodniowo, a osoby niepełnosprawnej zaliczonej do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności nie może być dłuższy niż 7 godzin na dobę i 35 godzin tygodniowo. Stosowanie skróconych norm czasu pracy nie powinno przy tym mieć wpływu na wysokość wynagrodzenia pracownika.
<br>
<br>
Osoby niepełnosprawne nie mogą być również zatrudniane w porze nocnej i w godzinach nadliczbowych.
<br>
<br>
Ponadto takim pracownikom przysługuje dodatkowa przerwa  w pracy (bez względu na dobowy wymiar czasu pracy), przeznaczona na gimnastykę usprawniającą lub wypoczynek. Czas przerwy wynosi 15 minut i jest wliczany do czasu pracy.
<br>
<br>
Osobie zaliczonej do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności przysługuje też dodatkowy urlop wypoczynkowy w wymiarze 10 dni roboczych.Prawo do tego wypoczynku niepełnosprawny pracownik nabywa po przepracowaniu roku następującego po zaliczeniu go do jednego z wymienionych stopni niepełnosprawności.
<br>
<br>
Pracownik o znacznym i umiarkowanym stopniu niepełnosprawności ma również prawo do zwolnień na leczenie, w tym w celu wykonania badań specjalistycznych, poddania się zabiegom leczniczym, a także w celu uzyskania zaopatrzenia ortopedycznego lub jego naprawy, jeśli czynności te nie mogą być wykonane poza godzinami pracy. Za czas zwolnienia potrzyma wynagrodzenie obliczane tak jak ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy. Pracodawca zwolni takiego pracownika także w celu leczenia na turnusie rehabilitacyjnym - zwolnienie może być udzielone raz w roku, w wymiarze do 21 dni roboczych.
  • <b>Pracownik-rodzic</b>
<br>
<br>
Wiele dodatkowych uprawnień przysługuje również pracownikom, którzy są rodzicami. Przywileje ma już kobieta w ciąży - nie wolno ich zatrudniać w godzinach nadliczbowych ani w porze nocnej, nie mogą też pracować dłużej niż 8 godzin i nie mogą pracować w nocy. Pracodawca musi w tym wypadku zmienić pracownicy godziny pracy, a jeżeli nie jest to możliwe, musi przenieść ją do pracy na inne stanowisko. Tak samo musi zachować się pracodawca zatrudniający pracownicę w ciąży lub karmiącą dziecko piersią przy pracach szczególnie uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia bez względu na stopień narażenia na czynniki szkodliwe dla zdrowia lub niebezpieczne. Pracownicy przysługuje wtedy dodatek wyrównawczy, o ile jej wynagrodzenie uległo zmniejszeniu.
<br>
<br>
Jeżeli pracodawca nie może spełnić tych warunków, musi zwolnić pracownicę w ciąży z obowiązku świadczenia pracy - z prawem do zachowania dotychczasowego wynagrodzenia.
<br>
<br>
Względny charakter ma natomiast ochrona zakazująca delegować pracownicę w ciąży poza stałe miejsce pracy czy zatrudniać ją w przerywanym systemie czasu pracy. Wyjazdy służbowe mogą więc odbywać się za zgodą pracownicy.
<br>
<br>
Pracownica w ciąży może korzystać także z innych przywilejów. Przysługują jej zwolnienia od pracy na zalecone przez lekarza badania lekarskie w związku z ciążą, jeżeli nie można ich przeprowadzić poza godzinami pracy, a po porodzie przerwy na karmienie - kobieta karmiąca jedno dziecko ma prawo do dwóch 30 minutowych przerw w pracy, a  kobieta karmiąca więcej niż jedno dziecko może liczyć na dwie przerwy w pracy, po 45 minut każda.
<br>
<br>
Wreszcie już obydwoje rodzice mogą skorzystać z kilku rodzajów urlopów rodzicielskich, w tym macierzyńskiego, ojcowskiego i wychowawczego. <a  href="http://serwisy.gazetaprawna.pl/praca-i-kariera/galerie/784153,duze-zdjecie,1,uprawnienia-kobiety-w-ciazy-zakaz-zwolnienia-czy-urlop-macierzynski.html" title=""><font color="#C9C9C9">Więcej na ten temat przeczytasz tutaj>></font></a>
<br>
<br>
Ponadto pracownikowi wychowującemu przynajmniej jedno dziecko w wieku do 14 lat przysługuje w ciągu roku kalendarzowego zwolnienie od pracy na 2 dni, z zachowaniem prawa do wynagrodzenia.
<br>
<br>
<a  href="http://serwisy.gazetaprawna.pl/praca-i-kariera/artykuly/869610,jakie-dni-wolne-na-opieke-nad-dzieckiem.html" title=""><font color="#C9C9C9">Ile dokładnie dni wolnych przysługuje ci w ciągu roku na dziecko, dowiesz się tutaj>></font></a>
  • <b>Pracownik młodociany</b>
<br>
<br>
Bezwzględny zakaz zatrudniania w godzinach nadliczbowych obowiązuje również w przypadku pracowników młodocianych (osób, które ukończyły 16 lat, ale nie przekroczyły 18 lat). Nie wolno zatrudniać ich także w porze nocnej.
<br>
<br>
Zresztą w ogóle czas pracy młodocianego nie może przekraczać ośmiu godzin na dobę i wlicza się do niego cały czas nauki, w wymiarze wynikającym z obowiązującego programu zajęć szkolnych - zarówno gdy nauka odbywała się w godzinach pracy, jak i już po pracy. Dobowy okres wypoczynku młodocianego musi przy tym rwać nieprzerwanie nie mniej niż 14 godzin i powinien obejmować porę nocną (w tygodniu jest to nieprzerwanie co najmniej 48 godzin i obejmuje niedzielę).
<br>
<br>
Ponadto młodociany pracownik ma prawo do 30-minutowej przerwy w pracy (wliczanej do czasu pracy), jeżeli jego dobowy wymiar czasu pracy jest dłuższy niż 4,5 godziny.
<br>
<br>
Od momentu rozpoczęcia pierwszej pracy pracownik młodociany uzyskuje prawo do urlopu wypoczynkowego - w wymiarze 12 dni, a po roku - w wymiarze 26 dni. Ponadto pracodawca ma obowiązek udzielić pracownikowi młodocianemu w okresie ferii szkolnych urlopu bezpłatnego w wymiarze nieprzekraczającym łącznie z urlopem wypoczynkowym dwóch miesięcy.
  • <b>Pracownik w wieku przedemerytalnym</b>
<br>
<br>
Prawo przyznaje dodatkowe przywileje także pracownikom, którym brakuje mniej niż czterech lat do osiągnięcia wieku emerytalnego, jednak pod warunkiem, że z osiągnięciem tego wieku okres zatrudnienia będzie umożliwiał im uzyskanie prawa do emerytury.
<br>
<br>
Uprawnienie to przysługuje wyłącznie osobom wyłącznie zatrudnionym na podstawie umowy o pracę - bez znaczenia, czy jest to kontrakt zawarty na czas określony, nieokreślony czy na okres próbny. Co więcej, nie liczy się także wymiar etatu, może więc to być nawet 1/4. Dodatkowo, jeśli dana osoba jest zatrudniona jednocześnie u kilku pracodawców, korzysta z ochrony u każdego z nich.
<br>
<br>
Ochrona przedemerytalna nie obowiązuje natomiast, jeśli pracownik uzyskał prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy. Ochrona nie obowiązuje również w przypadku ogłoszenia upadłości lub likwidacji zakładu pracy.
<br>
<br>
Ponadto pracodawca może nie stosować się do zasad ochrony, jeśli zaistnieją podstawy do rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika.
<br>
<br>
<a  href="http://serwisy.gazetaprawna.pl/praca-i-kariera/artykuly/823873,kiedy-mozna-dyscyplinarnie-zwolnic-pracownika.html" title=""><font color="#C9C9C9">Nie każdy powód jest dobry. Zobacz, kiedy można dyscyplinarnie zwolnić pracownika>></font></a>

Artykuły powiązane

statystyki

Komentarze (1)

Twój komentarz

Zanim dodasz komentarz - zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.

Widzisz naruszenie regulaminu? Zgłoś je!