Jak wygląda polityka prorodzinna w państwach UE

.

  • Urlop macierzyński trwa 6 tygodni przed i 10 tygodni po narodzinach pierwszych dwojga dzieci, 8 tygodni przed i 18 tygodni po urodzeniu trzeciego dziecka, 34 tygodnie (12 przed porodem) dla bliźniąt i 42 tygodnie (24 przed porodem) dla urodzin mnogich. Urlop macierzyński, przed i
po porodzie, jest obowiązkowy.
Ojcowie są uprawnieni do 10-dniowego urlopu ojcowskiego, który może być wykorzystany
w ciągu 4 miesięcy od urodzenia dziecka. W trakcie tego urlopu ojciec uzyskuje zasiłek na
analogicznych zasadach jak matka na urlopie macierzyńskim.
Każdemu z rodziców, o
ile przepracowali co najmniej rok, przysługuje urlop rodzicielski
do dnia trzecich urodzin dziecka. W
czasie urlopu rodzicielskiego rodzicowi pozostającemu z
dzieckiem w domu przysługuje zasiłek opiekuńczy w wysokości 560,40 euro miesięcznie
– z tym, że w przypadku urodzin pierwszego dziecka przysługuje on jedynie przez 6 miesięcy
od zakończenia urlopu macierzyńskiego. We Francji świadczenia rodzinne są dostępne dla wszystkich, bez względu na osiągane dochody. Matce przysługuje w związku z
urodzeniem dziecka jednorazowe świadczenie pieniężne (odpowiednik polskiego „becikowego”) w wysokości 907,60 euro. Warunkiem jego wypłaty jest, aby kobieta w
okresie ciąży była pod opieką lekarską oraz osiąganie przez rodzinę rocznego dochodu nieprzekraczającego progu 33
765 euro, gdy pracuje jeden z
rodziców i 44 621 euro, gdy pracują oboje. Wysokość tego progu zależy również od liczby dzieci w rodzinie. Podczas urlopu macierzyńskiego kobiecie przysługuje zasiłek macierzyński w
wysokości 100% zarobków, z
ograniczeniem do 2516 euro miesięcznie (w przypadku osób zatrudnionych w sektorze publicznym i w niektórych firmach prywatnych ograniczenie to faktycznie nie obowiązuje; różnicę pokrywa pracodawca). Podobne kryterium dochodowe obowiązuje w przypadku tzw. zasiłku podstawowego, który przysługuje do trzecich urodzin dziecka, pod warunkiem przeprowadzania regularnych badań medycznych. Kwota takiego zasiłku wynosi 181,52 euro miesięcznie. Rodzicom z dwójką lub większą liczbą dzieci, niezależnie od osiąganego dochodu, przysługuje zasiłek na drugie wychowywane dziecko w
wysokości 126,41 euro oraz na każde następne w wysokości 161,96 euro miesięcznie. Kwoty zasiłków ulegają podwyższeniu po
osiągnięciu przez dzieci w
wieku 11, 14 i 16 lat. Rodzinom spełniającym kryterium dochodowe
z co najmniej trórką dzieci w
wieku od 3 do 21 lat przysługuje dodatkowy zasiłek w wysokości
164,53 euro miesięcznie. Ulgi podatkowe
Francja stosuje specyficzny system opodatkowania osób fizycznych, uwzględniający funk
-
cjonowanie rodziny jako jednostki ekonomicznej. System ten, przez zastosowanie tzw. ilora
-
zu rodzinnego, uwzględnia fakt, że rodziny wielodzietne ponoszą wyższe koszty utrzymania
związane z
wychowywaniem dzieci.
Każdej rodzinie rozliczającej się z
francuskim fiskusem przysługuje określona liczba „części
fiskalnych” związanych z
jej statusem i
liczbą posiadanych dzieci. Małżonkom rozliczającym
się wspólnie przysługują dwie „części”, za pierwsze i
drugie wychowywane dziecko przysługuje
po pół „części”, za trzecie i
każde kolejne po jednej „części”. Dochód do opodatkowania osiągnięty przez wszystkich członków rodziny dzieli się na liczbę przypadających na nią „części” i
tak
uzyskany rezultat stanowi podstawę do ustalenia podatku. Zastosowanie tego mechanizmu po
-
woduje istotne zmniejszenie opodatkowania rodzin (zwłaszcza wielodzietnych), które dzięki
niemu płacą niższy podatek.
Żłobki i
przedszkola
Francja rozwinęła efektywny i
odpowiadający potrzebom rodziców system opieki nad
dziećmi. Edukacja przedszkolna jest bezpłatna i
są nią objęte praktycznie wszystkie dzie
-
ci w
wieku od 3 do 6 lat. Opieka nad dziećmi w
wieku przedszkolnym odbywa się w
do
-
brze rozwiniętym systemie, w
którym funkcjonują żłobki, przedszkola oraz zarejestrowane
opiekunki. Właśnie opiekunki zapewniają opiekę największej liczbie dzieci (2/3 dzieci w
wieku
poniżej 3 lat, których oboje rodzice decydują się na powrót do pracy). Zarejestrowane opiekun
-
ki w
dużej części opłacane są ze środków publicznych – państwo płaci za nie w
całości lub
części składki na ubezpieczenia społeczne, a
rodzice w
razie zatrudnienia opiekunki otrzymują
specjalny zasiłek.
  • 2. Wielka Brytania <p>Urlopy rodzicielskie</p><p>W Wielkiej Brytanii urlop macierzyński (Statutory Maternity Pay; SMP) przysługuje kobietom, które do 15 tygodnia przed urodzeniem dziecka przepracowały u danego pracodawcy przynajmniej 26 tygodni bez przerwy oraz zarabiały nie mniej niż 125 euro tygodniowo.
Długość urlopu to 52 tygodnie, z czego płatnych jest 39 tygodni. Przez pierwsze 6 tygodni
pracodawca wypłaca 90% tygodniowego wynagrodzenia, a przez kolejne tygodnie (33) ok.
150 Euro tygodniowo lub 90% tygodniowych zarobków (w zależności od tego, która z kwot
jest niższa). Płatnikiem jest pracodawca i wszystkie te parametry mogą w konkretnej umowie z pracodawcą różnić się na korzyść pracownika. Kobietom, które nie kwalifikują się, by otrzymać SMP przysługuje wypłacany ze środków publicznych tzw. Maternity Allowance (MA). Wysokość MA to ok. 150 euro
tygodniowo. Warunkiem otrzymywania MA jest przepracowanie co najmniej 26 tygodni, ale w ciągu 66 tygodni (rok i 3 miesiące) poprzedzających datę porodu z zarobkami min. 35 Euro tygodniowo (można wybrać dowolne 26 tygodni – nie musi to być okres ciągły). Kobiety, które nie kwalifikują się do SMP oraz
MA mają możliwość otrzymania tzw.
Incapacity Benefit. Oznacza on wpłacany maksymalnie 6 tygodni przed urodzeniem dziecka i
14 dni po urodzeniu rodzaj zasiłku chorobowego. O jego wysokości i przyznaniu decyduje odpowiedni Urząd. Ojcu dziecka przysługuje natomiast tzw. Statutory Paternity Leave - dwutygodniowy urlop
wychowawczy płatny w wysokości 150 euro. Warunki otrzymania tego urlopu są podobne jak
przypadku urlopu macierzyńskiego (staż pracy min. 26 tygodni, zarobki min. 115 euro
tygodniowo). Oprócz tego każdy z rodziców ma prawo do wykorzystania w ciągu 5 lat od urodzenia dziecka 13 tygodni bezpłatnego urlopu (nie więcej niż 4 w ciągu roku). </p><p>
Świadczenia pieniężne</p><p>
Najważniejszym świadczeniem związanym z posiadaniem dzieci w Wielkiej Brytanii jest kwota na dziecko (Child benefit). Jest to nieopodatkowana kwota płacona rodzicom w związku z wychowywaniem przez nich dzieci. Wysokość świadczenia jest co roku
rewaloryzowana. W chwili obecnej wynosi 25 euro tygodniowo na pierwsze dziecko oraz 16
euro tygodniowo na każde kolejne dziecko. Świadczenie jest nieopodatkowane i waloryzowane co roku. Po urodzeniu dziecka rodzinom wypłacany jest je
dnorazowy zasiłek (Sure Start Maternity Grant) – odpowiednik naszego becikowego. Zasiłek ten nie ma charakteru powszechnego
– wypłacany jest jedynie rodzinom gorzej sytuowanym - korzystającym z różnych form pomocy społecznej. Jego wysokość to 500 funtów, czyli ok. 600 euro <p>Źródło: Fundacja Republikańska
  • 3. Irlandia <p>3.
Urlopy macierzyńskie i wychowawcze
Urlop macierzyński przysługuje w Irlandii wszystkim matkom opłacającym składki na
ubezpieczenia społeczne w łącznym wymiarze 42 tygodn
i. Matka zobowiązana jest do
wzięcia urlopu macierzyńskiego na minimum 2 tygodnie przez wyznaczoną datą narodzin
dziecka. W okresie pierwszych 26 tygodni matce przysługuje zasiłek w wysokości 80% zarobków osiąganych przed urodzeniem dziecka, nie mniej jedn
ak niż 217,80 euro, nie
więcej niż 260 euro tygodniowo. W praktyce w kontraktach o pracę zagwarantowane są
wyższe płatności finansowane częściowo przez pracodawców. Pozostałe 16 tygodni urlopu
macierzyńskiego jest bezpłatne.
Irlandzki system prawny nie
przewiduje obowiązkowych urlopów ojcowskich.
Według irlandzkiego prawa rodzicom, których dziecko nie osiągnęło 8 roku życia (dla dzieci
niepełnosprawnych granica ta wynosi 16 lat), przysługuje bezpłatny 14 tygodniowy urlop
wychowawczy. W przypadku gdy rod
zice pracują u jednego pracodawcy możliwe jest
przekazanie całego lub części urlopu na rzecz drugiego z rodziców. Urlop ten może być
wykorzystany w dwóch minimum 6
-
tygodniowych partiach przedzielonych 10
-
tygodniowym
okresem pracy. O ile pracodawca wyda zgo
dę, możliwe jest inne wykorzystanie urlopu
(nawet godzinowe).
4.
Świadczenia pieniężne
Najważniejszym świadczeniem pieniężnym związanym z wychowywaniem dzieci w Irlandii
jest zasiłek przysługujący na każde dziecko poniżej lat 16 lub poniżej lat 18, o ile ucz
y się w
pełnym wymiarze godzinowym. Według aktualnie obowiązujących stawek rodzice dziecka
otrzymują: 140 euro zasiłku na dziecko w przypadku dwójki pierwszych dzieci, w przypadku
trzeciego dziecka stawka wzrasta do 148 Euro, zaś na każde kolejne rodzice o
trzymują 160
euro. Świadczenie to ulega powiększeniu o połowę w przypadku każdego dziecka
urodzonego w wyniku ciąży bliźniaczej.
Pracujący rodzice o niewielkich dochodach są uprawnieni do pobierania dodatkowego
zasiłku (
Family Income Supplement
).
FIS
prz
ysługuje rodzicom dzieci poniżej 18 roku życia
(lub 22 lat kontynuującym naukę w pełnym wymiarze czasowym). Przyznanie tego zasiłku
zależy od wysokości zarobków i liczby posiadanych dzieci. Limitem powyżej którego rodzic
(rodzice) jednego dziecka nie będą
mogli ubiegać się o świadczenie jest tygodniowy dochód
506 euro przypadający na rodzinę. W przypadku dwójki dzieci limit ten zwiększa się do 602,
trójki 703 euro, a czwórki 824 euro i rośnie z każdym kolejnym dzieckiem. Wymiar
świadczenia wyliczany jest ja
ko różnica pomiędzy faktycznymi dochodami osób
utrzymujących dziecko, a wspomnianymi limitami.
Istnieją również inne zasiłki przeznaczone dla osób znajdujących się w szczególnej sytuacji
życiowej (np. rodzic samotnie wychowujący dziecko).
5.
Preferencje w s
ystemie podatkowym
Irlandzki system opodatkowania osób fizycznych podatkiem dochodowym nie przewiduje
specjalnych ulg związanych z posiadaniem dzieci. Jedynym wyjątkiem są tu rodzice dzieci
niepełnosprawnych, którym przysługuje odliczenie od dochodu kwoty
3,300 euro rocznie.
6.
Dostępność opieki zastępczej nad dziećmi
Irlandzki system opieki przedszkolnej nie jest organizowany przez państwo. Do prywatnych
placówek uczęszcza jednak około 87% dzieci w wieku powyżej trzech lata i 20% dzieci 13
poniżej trzech lat.
Państwo dofinansowuje przedszkola dla osób najgorzej sytuowanych (do
66% kosztów) oraz w ramach programu przygotowującego dzieci do pójścia do szkoły, w
ostatnim roku uczęszczania przez nie do placówek przedszkolnych.
  • Szwecja <p>Urlopy macierzyński, wychowawczy i
ojcowski
Jednym z
najważniejszych elementów polityki prorodzinnej w
Szwecji jest urlop rodziciel
-
ski przysługujący rodzicom nowonarodzonego dziecka. Trwa on 480 dni i
może być (z
niewiel
-
kimi ograniczeniami) wykorzystany zarówno przez matkę, jak i
przez ojca. Każde z
rodziców
musi wykorzystać przynajmniej 60 dni tego urlopu. Pozostałą część można podzielić w
do
-
wolny sposób, przy czym urlop ten można wykorzystać w
częściach w
ciągu 8 lat od urodze
-
nia dziecka. Kobieta może udać się na urlop rodzicielski już na 7 tygodni przed planowaną
datą porodu. Warunkiem uzyskania takiego urlopu jest praca nieprzerwanie przez 6 miesięcy
przed porodem lub przepracowanie minimum 12 miesięcy w
ciągu 2 lat przed porodem. Urlop
ten jest płatny: przez pierwsze 390 dni w
wysokości 80% wynagrodzenia, ale nie mniej niż
równowartość 20 euro dziennie, a
przez ostatnie 90 dni jest to zryczałtowana kwota w
wysokości
odpowiadającej 20 euro dziennie. Dodatkowo ojcowie mają prawo do wykorzystania 10 dni
płatnego urlopu związanego z
urodzeniem się dziecka.
Do ukończenia przez dziecko 12 lat w
przypadku choroby dziecka rodzice mają prawo do
skorzystania z
urlopu opiekuńczego w
wymiarze do 120 dni rocznie. W
trakcie tego urlopu
pracownik otrzymuje świadczenie w
wysokości 80% wynagrodzenia.
Oryginalnym szwedzkim rozwiązaniem jest tak zwana „premia za szybkość” – jeśli kolejne
dziecko urodzi się w
ciągu 30 miesięcy od urodzenia poprzedniego, urlop rodzicielski można
wydłużyć nawet o
rok.
Świadczenia na rzecz rodziny
W
Szwecji wszystkim rodzinom (bez względu na kryterium dochodowe, łącznie ze szwedzką
rodziną królewską) przysługuje od 2011 r. miesięczny zasiłek na dzieci (do lat 16 lub do lat 20, jeśli dziecko się uczy) w
wysokości 1050 SEK (około 120 euro) na każde dziecko. Rodzi
-
nom z
dwójką lub większą liczbą dzieci dodatkowo wypłacane są zasiłki rodzinne, których
wysokość rośnie z
każdym kolejnym dzieckiem: 100 SEK (11,6 euro) na drugie dziecko, 454
SEK (52,5 euro) na trzecie dziecko. Zasiłki te są zwolnione z
podatku. Rodziny w
trudnej sy
-
tuacji finansowej otrzymują odpowiednie do ich potrzeb formy wsparcia (np. dodatek miesz
-
kaniowy).
Wydatki państwa na dziecko w
wieku do 5 lat wyniosły w
Szwecji w
2007 r. 49
300 euro,
co znacznie przewyższyło średnią w
państwach OECD, wynoszącą 28
125 euro.
Ulgi podatkowe
W
Szwecji nie są stosowane żadne preferencje w
systemie podatkowym dla rodzin
wychowujących dzieci.
Żłobki i
przedszkola
Szwecja ma jeden z
najwyższych w
Unii Europejskiej wskaźników dzieci korzystających
z
opieki instytucjonalnej.
Opieka nad dziećmi do lat 6 jest częściowo opłacana przez rodziców. Wysokość opłaty zależy
od sytuacji materialnej rodziny, liczby dzieci oraz liczby godzin spędzanych przez dziecko
w
placówce opiekuńczej. Dzieci rodziców niepracujących nie mają prawa do uczęszczania do
takich placówek. Rodziny wychowujące przynajmniej dwójkę dzieci mają prawo do trzech
godzin nieodpłatnej opieki w
tego typu placówkach.
Długi czas pracy żłobków i
przedszkoli (zwykle otwarte są dla dzieci w
godzinach od
6.30 do 18.30) pozwala rodzicom dostosować czas ich pracy do czasu przebywania dziecka
w
placówce opiekuńczej. Również to powoduje, że korzysta z
nich 49% dzieci poniżej 3. roku
życia oraz 95% dzieci w
wieku 3-6 lat.
  • Finlandia<p>3.
Urlopy macierzyńskie i wychowawcze
Urlop macierzyński w Finlandii trwa 105 dni roboczych z czego od 30 do 50 dni powinno
zostać wykorzystane przed porodem. W trak
cie pierwszych 56 dni urlopu kobieta ma
zagwarantowany zasiłek w wysokości 90% zarobków do poziomu 50606 euro rocznych
zarobków, powyżej tego poziomu w niższym zakresie. W trakcie kolejnych dni urlopu
gwarantowany zasiłek wynosi 70% zarobków do poziomu 32
892 euro, powyżej tego poziomu
również w niższym zakresie. Matki nie zatrudnione lub zatrudnione z roczną pensją poniżej
9,447 euro są uprawnione do ryczałtowego zasiłku w wysokości 553,25 euro miesięcznie.
Opisany gwarantowany przez państwo system zasił
ków jest w większości zastępowany
przez korzystniejsze zapisy umów o pracę i układów zbiorowych
–
w typowej sytuacji przez
pierwsze trzy miesiące urlopu kobieta otrzymuje równowartość 100% swoich zarobków od
pracodawcy. W takiej sytuacji to pracodawca otr
zymuje od państwa kwoty odpowiadające
zasiłkom ustawowym.
Urlop ojcowski przysługuje ojcu dziecka w wymiarze 18 dni roboczych, które mogą być
wykorzystane podczas urlopu macierzyńskiego lub rodzicielskiego matki. Dodatkowo w
ciągu pó
ł roku po zakończeniu urlopu wychowawczego ojciec jest uprawniony do wzięcia
dodatkowo 24 dodatkowych dni roboczych urlopu. Oba rodzaje urlopu dla ojców nazywane
są łącznie „miesiącem ojcowskim”. Warunkiem skorzystania z miesiąca ojcowskiego jest
wspólne
zamieszkiwanie z matką dziecka. Korzystanie z miesiąca ojcowskiego wiąże się z
uprawnieniem do zasiłku w wysokości 70% zarobków do poziomu 32892 euro, a powyżej
tego progu w mniejszym procentowym wymiarze. Podobnie jak w przypadku urlopów
macierzyńskich w
iększość układów zbiorowych pracy lub umów o pracę gwarantuje 100%
zarobków dla ojców przebywających na urlopach ojcowskichKażde z rodziców w Finlandii po zakończeniu urlopu macierzyńskiego jest uprawnione do
urlopu rodzicielskiego w łącznej wysokości 15
8 dni roboczych (w przypadku urodzenia
bliźniaków lub większej liczby 218 dni). Urlop ten może być wykorzystywany przez każdego
z rodziców w dwóch częściach, z tym ze każda z nich nie może być krótsza niż 12 dni
roboczych. W razie zgody pracodawców obu r
odziców możliwe jest jednoczesne
wykorzystywanie urlopu rodzicielskiego przez obu z rodziców w częściowym wymiarze
(każdy z nich pracuje wtedy w przedziale 40
-
60% czasu pracy). W ciągu pierwszych 30 dni
urlopu rodzicielskiego rodzicowi przysługuje zasiłek
w wysokości 75% zarobków do poziomu
50606 euro, powyżej tego poziomu w mniejszym procencie. Minimalna wysokość zasiłku
wynosi 553,25 euro miesięcznie.
Kolejnym rodzajem urlopu jest tzw. urlop opieki domowej. Przysługuje on każdemu z
rodziców od ukończe
nia urlopu rodzicielskiego do trzecich urodzin dziecka, o ile dzieckiem
zajmuje się jeden z rodziców w domu. Może być wykorzystywany w maksimum dwóch
częściach, każda z nich nie może być krótsza niż jedne miesiąc. W trakcie urlopu opieki
domowej rodzicom
przysługuje zasiłek, którego podstawą jest 315,54 euro, która ulega
powiększeniu o 94,47 euro jeżeli w rodzinie wychowuje się inne dziecko w wieku do 3 lat, o
60,70 euro na każde wychowujące się w rodzinie inne dziecko w wieku od 3 do 8 lat oraz o
dodatko
we kwoty dla rodzin najmniej zarabiających (maksymalnie o 175,24 euro).
Przeciętne świadczenie na urlopie opieki domowej w Finlandii wyniosło w 2009 r. 386 euro
miesięcznie. Dodatkowe kwoty zasiłków przyznają niektóre władze samorządowe (np. w
Helsinkach
średnio 232 euro miesięcznie na rodzinę).
Rodzice do czasu kiedy dziecko skończy drugą klasę szkoły podstawowej są także
uprawnieni do pracy w ograniczonym czasie godzin (tzw. częściowy urlop nad opiekę nad
dzieckiem). Z uprawnienia mogą skorzystać oboj
e rodzice, jednak godziny w których z niego
korzystają nie mogą się pokrywać. Z uprawnieniem tym
–
w okresie do trzeciego roku życia
dziecka, a także podczas jego nauki w pierwszej i drugiej klasie szkoły podstawowej
-
wiąże
się prawo do zasiłku w wysokoś
ci 90,36 euro miesięcznie.
4.
Świadczenia pieniężne
Finlandia posiada kilka rodzajów zasiłków rodzinnych płatnych zasadniczo niezależnie od
poziomu dochodów rodziny.
Po urodzeniu dziecka rodzice otrzymują według własnego wyboru 140 euro jednorazowego
zasiłk
u lub specjalny pakiet w postaci produktów potrzebnych do pielęgnacji dziecka. W
przypadku urodzenia bliźniaków kwota takiego zasiłku ulega potrojeniu.
Podstawą systemu świadczeń pieniężnych związanych z wychowywaniem dzieci jest
powszechny zasiłek na dz
iecko, przysługujący od jego urodzenia aż do ukończenia 17 roku
życia. Kwota tego zasiłku jest uzależniona od liczby dzieci w rodzinie i wynosi: 104,19 euro
w przypadku jednego dziecka, 115,13 euro
-
dwóch, 146,91
–
trzech, 168,27
–
czterech,
189,63
–
pię
ciu i więcej. Rodzice samotnie wychowujący dzieci otrzymują dodatkowo 48, 55
euro na każde dziecko.Jeżeli rodzice decydują się na skorzystanie z prywatnego systemu opieki nad dzieckiem
(prywatne przedszkola, zarejestrowane opiekunki), przysługuje im zas
iłek na prywatną
opiekę w wysokości 166,71 euro na dziecko, który w przypadku rodzin o najniższych
dochodach może być powiększony o maksimum 140,19 euro/dziecko. Dodatkowe zasiłki
tego rodzaju przyznają również niektóre jednostki samorządu terytorialnego.
Zasiłek ten nie
przysługuje w razie uczęszczania przez dziecko do publicznego systemu opieki lub w razie
korzystania przez rodziców w odniesieniu do tego dziecka z urlopu opieki domowej.
5.
Preferencje w systemie podatkowym
Fiński system podatkowy nie pr
zewiduje żadnych odliczeń od podatku czy pomniejszeń
podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym związanych z posiadaniem dzieci.
Wielkość rodziny ma natomiast wpływ na wysokość limitów odliczeń od podatku odsetek od
kredytów na zakup mieszkania lub domu.
6.
Dostępność opieki zastępczej nad dziećmi
Finlandia dysponuje bardzo dobrą siecią przedszkoli i żłobków publicznych, o łatwo
dostępnych miejscach dla wszystkich dzieci począwszy od zakończenia urlopu
rodzicielskiego. Rodzice finansują przedszkola i żłobk
i jedynie w niewielkim stopniu
–
zwykle
na poziomie kilkunastu procent kosztów. Co ciekawe jednak, mimo tak rozbudowanej i
niedrogiej sieci placówek opieki liczba dzieci do nich uczęszczających kształtuje się poniżej
średniej europejskiej i wynosiła według
danych OECD w 28,6% dzieci w wieku 0
-
2 lat oraz
74,2% dzieci w wieku 3
-
5 lat. Spowodowane jest to głównie neutralnością fińskiego sytemu
wspierania rodziny
–
poprzez umożliwienie wykorzystana płatnego urlopu opieki domowej
nie forsuje on decyzji rodziców
o oddaniu dzieci do żłobka lub przedszkola ze względów
ekonomicznych (konieczności powrotu obojga rodziców do pracy)
  • Niemcy<p>Urlop macierzyński w
wymiarze 14 tygodni przysługuje każdej kobiecie zatrudnionej na
umowę o
pracę, z
czego 6 tygodni przysługuje przed, zaś 8 tygodni – po urodzeniu dziec
-
ka. W
przypadku urodzenia bliźniaków urlop macierzyński przysługujący po porodzie ulega
wydłużeniu o
dodatkowe 4 tygodnie. Urlop jest pełnopłatny, w
większości finansowany przez
pracodawców – jedynie kwota 13 euro dziennie jest zwracana pracodawcy z
ubezpieczenia
chorobowego matki. Urlop macierzyński nie przysługuje osobom sa
mozatrudnionym.
Po zakończeniu urlopu macierzyńskiego rodzicom łącznie przysługuje trwający do trzech
lat urlop rodzicielski (mogą przebywać na urlopie jednocześnie). Można spędzić z
dzieck
-
iem jego pierwsze trzy lata życia lub po dwóch latach tego urlopu – za zgodą pracodawcy –
wykorzystać pozostałe 12 miesięcy do ukończenia przez dziecko ósmego roku życia. Podczas
dwóch pierwszych lat urlopu rodzicielskiego korzystającemu z
niego rodzicowi przysługuje
zasiłek rodzicielski. Trzeci rok urlopu rodzicielskiego nie jest płatny, chociaż niektóre landy
wypłacają również zasiłki rodzicielskie w
trzecim roku urlopu. Podczas urlopu rodzicielskiego
korzystający z
niego rodzic może podjąć zatrudnienie, w
wymiarze nieprzekraczającym 30 godzin
tygodniowo. Urlop rodzicielski może być wykorzystywany przez każdego z
rodziców maksy
-
malnie w
dwóch częściach.
W
pewnych sytuacjach rodzic może zamiast wykorzystania urlopu rodzicielskiego wystąpić
do pracodawcy o
skrócenie tygodniowego wymiaru pracy o
15 do 30 godzin (dotyczy to
zakładów pracy zatrudniających przynajmniej 15 pracowników). Pracodawca ma prawo nie
zgodzić się na takie rozwiązanie. Po wykorzystaniu urlopu rodzicielskiego pracownik ma pra
-
wo do powrotu do pracy na dawnych warunkach.
Na każde dziecko poniżej 12. roku życia przysługuje pracującemu rodzicowi 10 dni płatnego
urlopu w
roku na opiekę nad chorym dzieckiem; można je kumulować, jednak w
ciągu roku
nie można wykorzystać więcej niż 25 dni urlopu na każde dziecko
.
Przepisy niemieckie nie przewidują urlopu ojcowskiego.Świadczenia na rzecz rodziny
Federalna ustawa o
świadczeniach pieniężnych na dzieci (Bundeskindergeldgesetz) prze
-
widuje trzy zasiłki związane z
posiadaniem dzieci:
● zasiłek rodzicielski
(Elterngeld),
● zasiłek na dziecko
(Kindergeld),
● dodatek na dziecko
(Kinderzuschlag)
– dla rodzin o
niskich dochodach.
Zasiłek rodzicielski jest wypłacany jednemu z
rodziców nowonarodzonego dziecka i
ma na
celu zapewnienie dochodów podczas opieki nad małym dzieckiem. Ustawowa wysokość tego
zasiłku wynosi 67% ostatniej płacy netto, pracodawcy uzupełniają często kwotę tego zasiłku
do 100% pensji. Przepisy określają minimalną i
maksymalną wysokość tego świadczenia –
jest to odpowiednio 300 i
1800 euro miesięcznie. Zasiłek ten jest podwyższony w
przypadku
rodzin wielodzietnych oraz urodzenia podczas jednego porodu większej liczby dzieci – w
tym
przypadku na każde kolejne dziecko dostaje się dodatkowe 300 euro. Otrzymuje się go również
na dzieci adoptowane. Jest on wypłacany w
dwóch trybach – przez pierwszych 12 miesięcy
życia dziecka w
pełnej kwocie lub w
połowie jej wysokości przez 24 miesiące życia dziecka.
Zasiłek rodzicielski kosztuje budżet Niemiec 3,5 mld euro rocznie. Obowiązuje też ochrona
miejsca pracy młodej matki.
Zasiłek na dziecko przysługuje na każde dziecko do 18. roku życia niezależnie od dochodów
w
rodzinie. Może być wypłacany do 21. roku życia dziecka w
przypadku, gdy nie podjęło ono
pracy, lub do wieku 25 lat, gdy studiuje lub uczy się zawodu. Zasiłek ten przysługuje bez lim
-
itu wiekowego w
przypadku, gdy dziecko jest niepełnosprawne w
stopniu uniemożliwiającym
samodzielne funkcjonowanie. Wysokość zasiłku wynosi 184 euro miesięcznie na pierwsze
i
drugie dziecko, 190 euro na trzecie i
po 215 euro miesięcznie na czwarte i
każde kolejne
dziecko.
W
celu zapobieżenia spadkowi poziomu życia, rodzinom o
najniższych dochodach
przysługuje dodatek na dziecko w
wysokości 140 euro miesięcznie. Ma on, wraz z
zasiłkiem
na dziecko, pokrywać przeciętne potrzeby dzieci, pomóc w
ich wychowaniu i
zapobiegać
występowaniu ubóstwa wśród dzieci.
Rodzice samotnie wychowujący dzieci otrzymują dodatkowo 100 eur
o miesięcznie.
W
2011 r. wprowadzono dla rodzin o
niskich dochodach, uprawnionych do pobierania
dodatku na dziecko, pakiet dodatkowych świadczeń związanych z
nauką i
uczestnictwem
w
życiu społecznym (takich jak: zwrot kosztów wycieczek organizowanych przez przed
-
szkole lub szkołę, 100 euro rocznie na przybory szkolne, dodatek na koszty dojazdów do
szkoły, dodatek na opłaty za obiady w
przedszkolu lub szkole, 10 euro miesięcznie na udział
w
życiu społecznym i
kulturalnym społeczności). Pakiet ten służy wyrównaniu szans na do
-
bre wykształcenie, rozwój talentów oraz udział w
życiu szkolnym, społecznym i
kulturalnym.
Świadczeniami w
ramach tego pakietu objętych jest ok. 2,5 mln uczniów.
Za część polityki prorodzinnej państwa można uznać zależny od dochodów w
rodzinie
zasiłek mieszkaniowy.
Ulgi podatkowe
Rodzicowi każdego dziecka w
wieku do lat 18 przysługuje ulga podatkowa w
kwocie 2184
euro rocznie, w
przypadku łącznego rozliczania się małżonków jest to 4368 euro na dziecko.
Dodatkowo rodzicom przysługuje ulga z
tytułu zapewnienia opieki nad dzieckiem w
kwocie
odpowiednio 1320 dla jednego rodzica lub 2640 euro w
przypadku rodziców składających
wspólną deklarację podatkową. Tak więc podstawowa ulga podatkowa dla rodziny z
jednym dzieckiem wynosi 7008 euro (4368+2640=7008). Przysługuje ona rodzicom do ukończenia
przez dziecko 18. roku życia.
Odliczeniu podlegają również wydatki na:
● edukację dzieci powyżej 18. roku życia – w
wysokości 924 euro;
● opiekę nad dzieckiem (czesne w
przedszkolu lub prywatnej szkole) w
wieku do 14 lat,
w
wysokości 2/3 faktycznie poniesionych kosztów, do kwoty 4000 euro rocznie na każde
dziecko;
● dla rodziców samotnie wychowujących dzieci na opiekę nad dzieckiem do ukończenia
przez nie 18. roku życia – w
wysokości 1308 euro rocznie.
Żłobki i
przedszkola
Prawie 80% rodziców samodzielnie opiekuje się swoimi dziećmi podczas ich pierwszego
roku życia. Potem korzystają z
innych form opieki nad małym dzieckiem. Z
opieki w
żłobkach
korzysta ok. 25% dzieci w
wieku do lat 3 i
odsetek ten z
roku na rok wzrasta, mimo ko
-
rzystnych rozwiązań w
zakresie urlopów rodzicielskich. Rośnie przez to zapotrzebowanie na
miejsca w
żłobkach. Organizacja opieki nad małymi dziećmi spoczywa na landach i
gminach.
W
obliczu rosnących potrzeb w
2007 r. federacja, landy i
gminy postanowiły, że do roku 2013
stworzą 750 tysięcy nowych miejsc w
publicznych zakładach opieki nad dziećmi do lat 3. Od
sierpnia 2013 r. każde dziecko po ukończeniu pierwszego roku życia będzie miało zapewnione
miejsce w
żłobku.
Niektóre gminy organizują opiekę popołudniową i
„awaryjną“ nad dziećmi jako sposób na
umożliwienie rodzicom łączenia pracy zawodowej z
wychowaniem dzieci.
W
Niemczech istnieje dobrze rozwinięty system przedszkoli publicznych dla dzieci w
wieku
powyżej 3 lat, do których uczęszcza 93% uprawnionych dzieci (dane z
2011 r.). Dzieci w
wieku
od 3 do 6 lat mają prawo do miejsca w
przedszkolu.
  • Hiszpania<p>2.
Urlopy macierzyńskie i wychowawcze
Matce
–
pracownikowi rodzącej dziecko przysługuje w Hiszpanii 16 tygodni urlopu
macierzyńskiego (z teg
o maksimum 10 tygodni może być wykorzystane zamiast ojca przez
matkę). W praktyce urlop macierzyński może być przedłużony o 2 lub nawet 4 tygodnie
przez oddanie zryczałtowanych skróconych godzin pracy przysługujących matce. Matce
przysługuje zasiłek macier
zyński w wysokości 100% wynagrodzenia do poziomu 3230 euro
miesięcznie, o ile matka w okresie 7 lat przed urodzeniem dziecka podlegała ubezpieczeniu
przez okres minimum 180 dni lub 360 dni w całym okresie zatrudnienia. Krótsze okresy
ubezpieczenia konieczn
ego do otrzymania zasiłku macierzyńskiego dotyczą młodych
rodziców. Dla osób poniżej 26 roku życia wystarczy odpowiednio 90 lub 180 dni, natomiast
poniżej 21 lat nie ma wymogu uprzedniego ubezpieczenia. Zatrudnionym kobietom
nieuprawnionym do urlopu macier
zyńskiego przysługuje ryczałtowy zasiłek w wysokości
532,51 Euro miesięcznie przez 42 dni.
Mężczyznom przysługuje 15 dni urlopu ojcowskiego.
Po zakończeniu urlopu macierzyńskiego rodzic może skorzystać z maksymalnie 144 tygodni
urlopu wychowawczego. Je
st on zasadniczo bezpłatny, choć w przypadku niektórych
regionów władze regionalne decydują się na wypłatę
-
zwykle przez ograniczony okres czasu
-
zasiłku w kwocie kilkuset euro miesięcznie. W części wypadków zasiłki takie przysługują
wyłącznie osobom naj
słabiej zarabiającym.
3.
Świadczenia pieniężne
W Hiszpanii świadczenia pieniężne związane z posiadaniem dzieci wypłacane są zasadniczo
rodzinom osiągającym dochody poniżej przyjętego kryterium zamożności.
Zasiłek rodzinny jest wypłacany, jeśli roczny dochó
d rodziców wychowujących jedno dziecko
nie przekracza 11264,01 euro brutto. Limit dochodów rośnie o 15 proc. przy następnym
wychowywanym dziecku. W przypadku rodzin wychowujących troje dzieci wzrasta do kwoty
16953,05 euro, a każde następne dziecko zwiększ
a go o kwotę 2745,93 euro. Limit
dochodów nie jest stosowany przy dziecku niepełnosprawnym i dziecku przybranym.
Wysokość zasiłku wynosi 24,25 euro miesięcznie (291 euro rocznie). Mniejsze kwoty
przysługują w przypadku jeśli rodzina nieznacznie przekracza
kryterium dochodowe.
Większe świadczenia
–
ok. 50 euro miesięcznie na dziecko
-
dotyczą rodzin z dziećmi
niepełnosprawnymi.
Rodziny o dochodach po
niżej 47
948,84 euro mogą ubiegać się o subsydia do kredytów
mieszkaniowych. Kredyt może być dofinansowany aż
do 100 euro rocznie na każde 10 000
euro kredytu, przez okres maksymalnie 15 lat. Kwota ta może wzrosnąć od 33 do 50 euro w
przypadku rodzin wielodzietnych i z dziećmi niepełnosprawnymi4.
Preferencje w systemie podatkowym
Wsparcie dla rodzin wychowującyc
h dzieci oparte jest o system odliczeń od dochodu
podlegającego opodatkowaniu. Wielkość odliczeń zależy od liczby dzieci i rośnie aż do
czwartego dziecka w rodzinie. Rodzice posiadający jedno dziecko mają prawo odliczyć 1800
euro rocznie. Odliczenie za dru
gie dziecko wynosi 2000 euro. Za trzecie dziecko odliczyć
można 3800 euro. Natomiast odliczenie za czwarte i każde kolejne dziecko wynosi
4100euro. Warto zauważyć, że wielkość odliczenia radykalnie wzrasta przy trzecim dziecku,
uznawanym współcześnie za gr
anicę wielodzietności.
Dodatkowe i niezależne od powyższego odliczenie przysługuje rodzicom dzieci do 3 roku
życia w wysokości 2200 euro.
5.
Dostępność opieki zastępczej nad dziećmi
Dzieci po ukończeniu 3 roku życia mogą korzystać z bezpłatnej opieki w szko
łach.
Zorganizowaną opieką objętych jest 95% dzieci w wieku 3
-
6 lat przy czym połowa z nich
przebywa w placówkach w niepełnym wymiarze godzin. Z formalnie zorganizowanej opieki
korzysta także 38% dzieci poniżej 3 lat
statystyki

Komentarze (4)

  • z(2014-11-06 08:18) Zgłoś naruszenie 00

    W III RP jest najlepiej

    Odpowiedz
  • Totalitartna EU(2014-11-06 15:18) Zgłoś naruszenie 00

    POlytyka prorodzinna w unijnym totalitarnym bagnie ?
    Promowanie I ochrona zboczencow,lesbijek,pedarastow,pedofili,transfrzystow z obcietymi jajami I fiutem .

    Odpowiedz
  • Norbi(2014-11-06 22:09) Zgłoś naruszenie 00

    przedmowcy prawidlowo oceniaja sytuacje, popieram !

    Odpowiedz
  • ela(2015-02-14 10:46) Zgłoś naruszenie 00

    Z tego artykułu można wywnioskować,że Polska nie należy do UE.Przecież u nas nie ma takiej polityki prorodzinnej.Ciągle słyszy się ,że Unia nakazuje to,tamto, owamto . Jak to się ma do naszej polityki prorodzinnej?Dlaczego w tym kierunku nie działają nakazy?Tylko nieodpowiedzialne państwo nie dba o przyszłość narodu jaką są DZIECI.

    Odpowiedz

Twój komentarz

Zanim dodasz komentarz - zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.

Widzisz naruszenie regulaminu? Zgłoś je!