Osoby, które nie pracują, ponieważ zajmują się niepełnosprawnym członkiem rodziny, mogą otrzymywać jedno z dwóch świadczeń opiekuńczych. To, które z nich zostanie przyznane opiekunowi, zależy od tego, kiedy powstała dysfunkcja zdrowotna.
Jeżeli nastąpiło to przed ukończeniem 18 lat lub 24 lat (o ile osoba uczyła się), będzie miał prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Jeżeli niepełnosprawność zaistniała później, opiekun może otrzymać specjalny zasiłek opiekuńczy. Wynosi on 520 zł miesięcznie, a jego przyznanie wymaga spełnienia kryterium dochodowego – 764 zł na osobę w rodzinie. Zanim jednak wydana zostanie decyzja w sprawie przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego, z osobą, która składa o nie wniosek, pracownik socjalny przeprowadza rodzinny wywiad środowiskowy. Jest on obowiązkowy, a jego celem jest weryfikacja okoliczności dotyczących sprawowania opieki. Przepisy nie określają szczegółowo, co powinno być sprawdzane w trakcie wywiadu, ponieważ jest to uzależnione od indywidualnego charakteru każdej sprawy.
To nie koniec weryfikacji opiekuna, bo zgodnie z przepisami wywiad jest przeprowadzany również w trakcie pobierania specjalnego zasiłku opiekuńczego (ma to zapobiegać przypadkom ewentualnych nadużyć). Co do zasady kolejny wywiad odbywa się po sześciu miesiącach od przyznania wsparcia. W związku z tym, że specjalny zasiłek jest wypłacany w trakcie trwania okresu zasiłkowego, który zawsze rozpoczyna się 1 listopada i kończy 31 października następnego roku, to u osób, które ubiegają się o pomoc finansową na ten zaczynający się za niecały miesiąc, powtórny wywiad zostanie przeprowadzony w maju 2017 r. Może się natomiast zdarzyć, że do weryfikacji dojdzie wcześniej, bo urzędnicy mają prawo ją przeprowadzić w każdej sytuacji, gdy pojawiają się uzasadnione wątpliwości.