Nowelizacja kodeksu pracy wprowadziła możliwość korzystania z uprawnień rodzicielskich także przez „innego członka najbliższej rodziny”, jeśli będzie sprawował osobistą opiekę nad dzieckiem. Z przepisów nie wynika jednak, kto należy do tak określonego kręgu uprawnionych oraz czy chodzi o więzy łączące daną osobę z matką lub ojcem czy z dzieckiem.
Nowe definicje ustawowe w kodeksie pracy
Art. 1751 k.p. [Definicje]
Ilekroć w przepisach działu jest mowa o: [...]
3) pracowniku – innym członku najbliższej rodziny – należy przez to rozumieć będącego pracownikiem, innego niż pracownik – ojciec wychowujący dziecko, członka najbliższej rodziny, o którym mowa w art. 29 ust. 5 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 2014 r. poz. 159, z późn. zm.);
4) ubezpieczonym – innym członku najbliższej rodziny – należy przez to rozumieć niebędącego pracownikiem, innego niż ubezpieczony – ojciec dziecka, ubezpieczonego członka najbliższej rodziny, o którym mowa w art. 29 ust. 5 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa.
Art. 29 ust. 5 ustawy zasiłkowej [Prawo do zasiłku macierzyńskiego]
W przypadku rezygnacji przez ubezpieczoną – matkę dziecka, legitymującą się orzeczeniem o niezdolności do samodzielnej egzystencji, z pobierania zasiłku macierzyńskiego, po wykorzystaniu przez nią tego zasiłku za okres co najmniej 8 tygodni po porodzie, zasiłek macierzyński przysługuje ubezpieczonemu – ojcu dziecka albo ubezpieczonemu – innemu członkowi najbliższej rodziny, który uzyskał prawo do urlopu macierzyńskiego, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego albo urlopu rodzicielskiego lub przerwał działalność zarobkową w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem.
PROBLEM PRAWNY Nowelizacja kodeksu pracy wprowadziła możliwość korzystania z uprawnień rodzicielskich także przez „innego członka najbliższej rodziny”, jeśli będzie sprawował osobistą opiekę nad dzieckiem. Z przepisów nie wynika jednak, kto należy do tak określonego kręgu uprawnionych oraz czy chodzi o więzy łączące daną osobę z matką lub ojcem czy z dzieckiem.
TEZA Przez najbliższego członka rodziny należałoby zatem rozumieć osobę, która pozostaje z matką dziecka w stosunku pokrewieństwa (np. jej ojciec i matka, dziadek i babcia, jej brat i siostra), powinowactwa (np. rodzina męża), a także małżeństwa. Jeżeli skorzystaniem z prawa do urlopu albo jego części byliby jednocześnie zainteresowani pracownik – ojciec dziecka i pracownik – inny członek najbliższej rodziny, to ze względu na obowiązki rodzicielskie, jakie spoczywają na rodzicach wobec ich dzieci, urlopu albo jego części powinno udzielić się pracownikowi – ojcu dziecka.