Jak pisaliśmy w artykule „Pensje nauczycielskie do zwrotu” w dodatku Kadry i Płace z 8 września 2022 r. (DGP nr 174), na skutek ostatnich zmian w prawie nauczyciel, który przepracował tylko część miesiąca, powinien oddać nadpłacone mu wynagrodzenie. W przeciwnym razie będzie można dochodzić od niego zwrotu tej nadpłaty na drodze sądowej. Tę ważną zmianę, która obowiązuje od 1 września, wprowadziła ustawa o zmianie ustawy Karta nauczyciela oraz niektórych innych ustaw. Konkretnie skreśliła ona z Karty nauczyciela (dalej: KN) art. 40, który stanowił, że: „Prawo do wynagrodzenia gaśnie z ostatnim dniem miesiąca kalendarzowego, w którym nastąpiło wygaśnięcie lub rozwiązanie stosunku pracy”. A więc np. jeśli nauczyciel na początku miesiąca pobrał wynagrodzenie i zaraz potem odszedł z pracy, to przed zmianą przepisów mógł zachować wygrodzenie. Po zmianach to niemożliwe: pieniądze za nieprzepracowaną część miesiąca będzie musiał oddać. To zaś oznacza, że od 1 września od takiego pedagoga nie tylko można, ale nawet trzeba dochodzić zwrotu nadpłaty.
Jak się okazuje, ta z pozoru niewinna korekta w ustawie może budzić pewne wątpliwości co do tego, czy i jak przekłada się to na obowiązki dyrektora szkoły będącego jednocześnie dysponentem planu finansowego placówki.

W imieniu pracodawcy

Zacznijmy od analizy, kto będzie osobą odpowiedzialną za ustalenie i odzyskanie należności. Warto w tym miejscu przypomnieć – co akcentuje się w orzecznictwie sądowym – że dyrektor szkoły jest jej pracownikiem, a więc jego pracodawcą jest szkoła jako jednostka organizacyjna zatrudniająca pracowników, w tym dyrektora (por. m.in. wyroki Sądu Najwyższego z 11 września 1998 r., sygn. akt II UKN 196/98, oraz z 10 stycznia 2003 r., sygn. akt I PK 74/02). Zatem mimo że od strony formalnoprawnej status pracodawcy dla nauczycieli ma szkoła (jako jednostka organizacyjna), to kluczową rolę będzie odgrywał właśnie jej dyrektor działający w imieniu tego pracodawcy. Ta szczególna pozycja dyrektora ma odzwierciedlenie w różnych regulacjach prawnych, zarówno Karty nauczyciela, jak i prawa oświatowego. Z art. 68 ust. 1 prawa oświatowego wynika, że dyrektor szkoły lub placówki w szczególności: