Sprawa dotyczy firmy, która zapewnia zatrudnionym na umowę o pracę możliwość ubezpieczenia na życie w ramach ubezpieczenia grupowego. Wewnętrzne regulacje obowiązujące u pracodawcy, w tym regulamin wynagradzania, nie zawierają zapisów dotyczących tego ubezpieczenia. Składkę na ten cel opłaca w całości pracodawca. Z możliwości tej mogą skorzystać też pracownice przebywające np. na urlopie wychowawczym. Firma ma wątpliwości, czy wartość świadczenia pozapłacowego (czyli opłaconej przez pracodawcę składki na ubezpieczenie grupowe) stanowi podstawę do naliczenia składek na ubezpieczenia społeczne takiej osoby. Wskazuje bowiem, że co do zasady wartość otrzymywanych przez pracowników świadczeń niepieniężnych (w tym wypadku ubezpieczenia na życie) stanowi ich przychód z tytułu stosunku pracy, od którego firma nalicza i odprowadza składki. Nie wie jednak, jak pod tym względem traktować osoby przebywające na urlopie wychowawczym.
ZUS stwierdził, że takie świadczenie należy wówczas wyłączyć z podstawy wymiaru. W uzasadnieniu przypomniał, że zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 19 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 423) obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnym i rentowym podlegają osoby fizyczne, które przebywają m.in. na urlopie wychowawczym. Z przepisu tego jednoznacznie wynika, że stanowi on odrębny niż stosunek pracy tytuł do ubezpieczeń. Jest to formalnie okres przerwy w ubezpieczeniu pracowniczym. Dlatego zdaniem ZUS wartość świadczenia w postaci ubezpieczenia na życie w całości finansowanego przez pracodawcę pracownicy, która przebywa na urlopie wychowawczym (i faktycznie nie świadczy pracy), nie stanowi podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z tytułu stosunku pracy. Prawo do niego nie przysługuje bowiem za okres wykonywania zadań w ramach umowy, lecz z tytułu przebywania na urlopie wychowawczym, a więc odrębnego od stosunku pracy tytułu do ubezpieczeń. ©℗