Decyzja o utworzeniu PPE należy do pracodawcy

PPE nie jest, w przeciwieństwie do PPK, programem powszechnie dostępnym. Utworzenie PPE zależy wyłącznie od woli pracodawcy (utworzenie PPK jest jego obowiązkiem), co oznacza, że tylko niektóre osoby mają szanse na uczestnictwo w tym programie. Proces tworzenia PPE rozpoczyna zawarcie umowy zakładowej - pomiędzy pracodawcą, a reprezentacją pracowników (są to związki zawodowe, a jeśli takich nie ma u danego pracodawcy, osoby wybrane przez pracowników) - która określa wszystkie istotne warunki dotyczące tworzonego PPE. Po zawarciu tej umowy, pracodawca zawiera umowę z instytucją finansową, która będzie zarządzała środkami gromadzonymi w programie. Ostatnim etapem utworzenia PPE jest zarejestrowanie go przez Komisję Nadzoru Finansowego (KNF). Wniosek o rejestrację może złożyć w imieniu pracodawcy instytucja finansowa, wybrana do zarządzania programem.

Reklama

Składki stanowią dla pracodawcy koszty uzyskania przychodów

Gromadzone w PPE środki pochodzą niemal wyłącznie od pracodawcy, który finansuje tzw. składki podstawowe (maksymalnie 7% wynagrodzenia uczestnika). Pracownik - jeśli chce i nie zakazuje tego umowa zakładowa - może dokładać się do swoich oszczędności, finansując składki dodatkowe, które - tak jak w PPK - potrącane są przez pracodawcę z wynagrodzenia pracownika po jego opodatkowaniu. Podobnie jak w przypadku PPK, finansowane przez pracodawcę składki do PPE stanowią dla niego koszty uzyskania przychodów (część kosztów poniesionych na sfinansowanie składek pracodawca niejako odzyskuje, odprowadzając niższy podatek dochodowy) i są zwolnione ze składek na ubezpieczenia społeczne.

Reklama

Prowadzenie programu nie wiąże się dla pracodawcy z dużą liczbą obowiązkó

Do podstawowych obowiązków pracodawcy - po utworzeniu PPE – należy naliczanie i przekazywanie składek, przyjmowanie do pracowników deklaracji (np. o przystąpieniu lu wystąpieniu z programu czy podniesieniu lub obniżeniu składki dodatkowej i informowanie uczestników programu o najważniejszych zasadach jego funkcjonowania (m.in. o wysokości składki podstawowej, maksymalnej wysokości składki dodatkowej czy zasadach wypłaty środków. Obowiązkiem pracodawcy jest także przygotowywanie rocznych sprawozdań z realizacji programu i przekazywania ich do KNF. Roczne sprawozdanie może zostać przygotowane przy wsparciu instytucji finansowej, która prowadzi PPE w danym podmiocie.

Pracodawca może zawiesić finansowanie składek

W przypadku trudności finansowych, pracodawca prowadzący PPE może zawiesić odprowadzanie składki podstawowej lub ograniczyć jej wysokość. Zarówno zawieszenia, jak i ograniczenia wysokości składek, pracodawca może dokonać najpierw jednostronnie, a następnie - na dalszy okres - w drodze porozumienia zawieranego z reprezentacją pracowników.

Utworzenie PPK jest obowiązkiem pracodawcy

Na obowiązek utworzenia PPK składa się w szczególności zawarcie umowy o zarządzanie PPK i umowy o prowadzenie PPK. Pracodawca zawiera obie te umowy z wybraną - w porozumieniu z zakładową organizacją związkowa (lub, jeśli taka nie działa u danego pracodawcy, z reprezentacją osób zatrudnionych) - instytucją finansową. Umowa o zarządzanie PPK stanowi swoiste ramy PPK tworzonego przez dany podmiot oraz określa podstawowe zasady funkcjonowania tego programu. Stronami umowy są pracodawca i instytucja finansowa. Umowa o prowadzenie PPK zawierana jest w imieniu i na rzecz osób zatrudnionych. Załącznikiem do tej umowy jest lista uczestników PPK.

Wpłaty do programu pochodzą z trzech źródeł

W odróżnieniu od PPE, w którym składki pochodzą niemal wyłącznie od pracodawcy, rachunki uczestników PPK są zasilane wpłatami sfinansowanymi przez tych uczestników i pracodawców oraz wpłatami i dopłatami ze strony państwa. Pracodawca finansuje wpłatę podstawową (1,5% wynagrodzenia uczestnika), ale może zdecydować o finansowaniu także wpłaty dodatkowej (do 2,5% wynagrodzenia uczestnika). Uczestnik finansuje wpłatę podstawową (zasadniczo 2% jego wynagrodzenia), a także - podobnie jak pracodawca - może zadeklarować wpłatę dodatkową (do 2% wynagrodzenia). Państwo finansuje jednorazową wpłatę powitalną w wysokości 250 zł i dopłatę roczną w wysokości 240 zł.

Warto tutaj dodać, że korzystając z możliwości finansowania i różnicowania wpłat dodatkowych, pracodawca może stworzyć skuteczny system motywacyjny dla swoich pracowników, np. różnicując wpłaty dodatkowe w oparciu o realizację celów zawodowych lub staż pracy.

Obowiązki po stronie pracodawcy nie stanowią istotnego obciążenia

Obowiązki pracodawcy związane z prowadzeniem PPK ograniczają się do naliczania i dokonywania wpłat, obsługi deklaracji i wniosków uczestników programu (np. deklaracji o rezygnacji z dokonywania wpłat lub wniosku o dokonywaniu wpłat) oraz informowania uczestników programu o jego funkcjonowaniu. W odróżnieniu od PPE pracodawca nie ma obowiązku sporządzania żadnych sprawozdań, które byłby zobowiązany przekazywać organom kontrolnym.

Oba programy podlegają nadzorowi prowadzonemu przez KNF

Pracodawca może nie finansować wpłat do programu tylko w szczególnych sytuacjach Niefinansowanie wpłat do PPK dotyczy takich podmiotów, które wprowadziły przestój ekonomiczny albo obniżony wymiar czasu pracy - w rozumieniu ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z ochroną miejsc pracy – albo takich, u których zaistniały przesłanki niewypłacalności - zgodnie z ustawą o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy. Podobnie z finansowania tych wpłat zwolnione są podmioty zatrudniające w okresie przejściowego zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej lub ograniczenia jej prowadzenia na skutek powodzi i braku środków na wypłatę wynagrodzeń dla pracowników.

Element polityki kadrowej firmy

Pracodawcy prowadzący PPK i/lub PPE aktywnie uczestniczą w budowaniu oszczędności swoich pracowników na okres po zakończeniu ich aktywności zawodowej. Tym samym prowadzenie przez pracodawcę PPK i/lub PPE jest istotnym narzędziem polityki kadrowej firmy. To doskonały sposób na pozyskiwanie wartościowych pracowników i zatrzymanie tych najlepszych. Dzięki uldze podatkowej i zwolnieniu ze „składek ZUS” koszty sfinansowanych przez pracodawcę składek/wpłat - w obu tych programach - są mu częściowo rekompensowane, a składki do PPE i wpłaty do PPK (w tym podwyższenie składki podstawowej w PPE lub finansowanie wpłaty dodatkowej w PPK) stanowią dla pracodawcy o wiele mniej kosztowny sposób podwyższania wynagrodzenia pracowników niż tradycyjna podwyżka. Ponadto obowiązki administracyjne wynikające z prowadzenia PPK i/lub PPE nie są skomplikowane i nie stanowią istotnego obciążenia dla pracodawcy.

Joanna Gawęda, PFR, Portal PPK