Zgodnie z intencją Ministerstwa Rodziny i Polityki Społecznej celem zaproponowanych zmian jest uporządkowanie systemu ubezpieczeń społecznych, wprowadzenie jednolitych rozwiązań w zakresie przyznawania i wypłaty świadczeń oraz usprawnienie funkcjonowania ZUS w kontekście gospodarki finansowej oraz rozliczeń z płatnikami składek.
Konfederacja Lewiatan w swojej opinii przyznaje, że wiele propozycji jest pozytywnie ocenianych przez pracodawców. Według niej pozytywnym przykładem jest zaliczanie okresów poprzednich niezdolności do pracy do jednego okresu zasiłkowego.
Przypomnijmy, że projekt przewiduje, że będzie do niego wliczany zarówno czas nieprzerwanej niezdolności do pracy, jak i te okresy niezdolności do pracy, które zaistniały przed przerwą lub po niej, jeżeli nie była ona dłuższa niż 60 dni i jeżeli niezdolność ta nie występuje w okresie ciąży. Oznacza to, że do 182 dni okresu zasiłkowego zostanie zaliczony cały czas przebywania na zwolnieniu lekarskim bez względu na przyczynę – jeżeli nie minie 60 dni między jedną a drugą absencją. Pisaliśmy o tym więcej w DGP nr 20 z 1 lutego 2021 r. („Spóźniona składka nie pozbawi zasiłku”).
Do kilku proponowanych rozwiązań Konfederacja Lewiatan ma poważne zastrzeżenia. Chodzi m.in. o zmiany dotyczące ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz.U. z 2019 r. poz. 1205 ze zm.). Zgodnie z projektem ograniczona zostanie możliwość złożenia korekty informacji ZUS IWA do końca roku kalendarzowego następującego po roku, za który składana jest ta informacja. Zawiera ona dane potrzebne do ustalenia składki na ubezpieczenie wypadkowe. Obowiązek jej uzupełniania dotyczy płatników zgłaszających do ubezpieczenia wypadkowego co najmniej 10 ubezpieczonych.
Lewiatan zwraca uwagę, że liczne są przypadki, w których płatnicy korygują dane zawarte w informacji ZUS IWA nawet za kilka lat wstecz. Konsekwencją takiej korekty jest ponowne przeliczenie wysokości stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe. Jest to o tyle istotne, że przekłada się ona bezpośrednio na jej wysokość.
Lewiatan alarmuje, że nowelizacja ustawy wypadkowej w omawianym zakresie zmierza do niemal całkowitego zablokowania możliwości sprostowania przez płatnika własnego błędu czy nawet zwykłej pomyłki w informacji ZUS IWA.
Organizacja wskazuje jednocześnie, że sam ZUS nadal będzie mógł wymagać korekt bez ograniczeń czasowych lub dokonywać ich z urzędu. Wprowadza to – w ocenie pracodawców – oczywiste i niesprawiedliwe zróżnicowanie sytuacji prawnej płatnika składek i organu rentowego. Tak radykalna nierówność podmiotów wobec prawa, którą ma projektowana nowelizacja usankcjonować, według Konfederacji Lewiatan każe postawić pytanie o konstytucyjność projektowanych przepisów. Dlatego pracodawcy postulują zagwarantowanie okresu korekty informacji ZUS IWA o długości odpowiadającej co najmniej okresowi wpływu tej informacji na obciążenie składkowe.
Konfederacja zwraca też uwagę, że przepisy ubezpieczeniowe wymagają szerszego przeglądu, którego celem powinna być elektronizacja dokumentacji związanej ze stosunkiem pracy. Dziś bowiem na przykład prawdziwość danych zawartych w zgłoszeniu do ubezpieczeń społecznych zgłaszana osoba musi potwierdzić własnoręcznym podpisem. ©℗
Etap legislacyjny
Projekt po konsultacjach