Uczniowie gimnazjów, szkół ponadgimnazjalnych i ponadpodstawowych oraz studenci do ukończenia 26. roku życia nie podlegają ubezpieczeniom społecznym, jeżeli pracują na podstawie zlecenia, umowy agencyjnej lub umowy o świadczenie usług. Tak wynika z ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1442 z późn. zm.).
Dla celów ubezpieczeń społecznych status ucznia przysługuje do 31 sierpnia każdego roku kalendarzowego. Z kolei studentami są osoby kształcące się na studiach pierwszego stopnia, kończące się uzyskaniem tytułu licencjata albo inżyniera, drugiego stopnia, po których zostaje się magistrem, albo na jednolitych magisterskich. W związku z tym nie są studentami uczestnicy studiów doktoranckich ani podyplomowych.
Status taki przysługuje od dnia immatrykulacji, czyli przyjęcia w poczet studentów i złożenia ślubowania. Gdy przyjęcie do tego grona następuje po 1 października, nie wpływa to na sytuację ubezpieczeniową.