Pracownikowi podnoszącemu kwalifikacje zawodowe z inicjatywy pracodawcy lub za jego zgodą przysługuje urlop szkoleniowy oraz zwolnienie z całości lub części dnia pracy, by punktualnie przybyć na obowiązkowe zajęcia, oraz na czas ich trwania. Tak wynika z art. 1031 par. 1 k.p. Za ten czas pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia.

Sześć dni urlopu przysługuje w razie przystąpienia do egzaminów eksternistycznych, egzaminu maturalnego lub potwierdzającego kwalifikacje zawodowe, natomiast 21 dni – na ostatnim roku studiów na napisanie pracy dyplomowej oraz przygotowanie się i przystąpienie do egzaminu dyplomowego. W innych przypadkach pracownik może skorzystać tylko ze zwolnienia z części lub całości dnia pracy.

Kodeks pracy nie określa, co należy rozumieć pod pojęciem studiów i poszczególnych rodzajów egzaminów. Należy więc odwołać się do ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz.U. z 2004 r. nr 256, poz. 2572 z późn. zm.), ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. z 2012 r., poz. 572 z późn. zm.) oraz przepisów wykonawczych do nich. Zgodnie z rozporządzeniem ministra nauki i szkolnictwa wyższego z 1 września 2011 r. (Dz.U. nr 196, poz. 1167) warunkiem wydania świadectwa ukończenia studiów podyplomowych jest uzyskanie określonych w programie kształcenia efektów i co najmniej 60 punktów ECTS, złożenia egzaminów oraz pracy końcowej lub egzaminu końcowego, jeżeli przewiduje to program studiów podyplomowych. Oznacza to, że w odniesieniu do studiów podyplomowych nie obowiązują terminy „praca dyplomowa” i „egzamin dyplomowy”, ale odpowiednio „praca końcowa” i „egzamin końcowy”. W obecnym stanie prawnym nie ma więc podstaw do żądania udzielenia urlopu szkoleniowego w trakcie studiów podyplomowych. Pracownikowi przysługuje jednak zwolnienie z części lub całości dnia pracy na czas umożliwiający punktualne przybycie na zajęcia oraz udział w nich.