Dopłaty dalej różne

Marek Plura zwraca uwagę, że znaczną część tych nieprawidłowości pozwoli zmniejszyć uchwalona właśnie przez Sejm nowelizacja ustawy rehabilitacyjnej. Zakłada ona większy nadzór nad udzielaniem ulg i systemem orzekania.

Zmiany mogą jednak okazać się zbyt małe, a problemy finansowe funduszu pogłębią się w 2013 roku. Wtedy bowiem wzrośnie podstawa dofinansowań do pensji, którą będzie stanowiła kwota minimalnej pensji z tego roku, czyli 1,5 tys. zł (teraz jest to 1276 zł, od września 1386 zł). Sytuację może też pogorszyć zakończenie okresu zróżnicowania w wysokości dopłat na otwartym i chronionym rynku pracy.

– Cały czas analizujemy sytuację, ale wszystko wskazuje na to, że będziemy musieli wydłużyć obowiązywanie obecnego zróżnicowania. W budżecie PFRON na przyszły rok trudno bowiem będzie znaleźć dodatkowe 200 mln zł, a tyle będzie potrzebne na wyrównanie dopłat – tłumaczy Jarosław Duda, pełnomocnik rządu ds. osób niepełnosprawnych.

Takie rozwiązanie ma pozwolić uniknąć sytuacji, która miała miejsce dwa lata temu. Wtedy trzeba było szybko nowelizować ustawę rehabilitacyjną, bo coraz wyższe wydatki na obowiązkowe dopłaty do pensji powodowały, że brakowało pieniędzy na inne zadania realizowane z pieniędzy PFRON przez powiaty i organizacje pozarządowe. Wtedy właśnie posłowie ograniczyli zasady udzielania ulg, znieśli dopłaty do pracujących emerytów z wyjątkiem tych ze znacznym stopniem niepełnosprawności.

Badanie przed ustawą

Konieczność ciągłego nowelizowania przepisów, które mają ratować budżet PFRON, jest spowodowana obowiązującym obecnie modelem wspierania rehabilitacji społecznej i zawodowej niepełnosprawnych. Polega on na tym, że im więcej niepełnosprawnych pracuje, tym wyższe są wydatki funduszu, ale niższe do niego wpływy, bo firmy płacą mniejsze kary z tytułu niezatrudniania takich pracowników.

Dlatego zarówno pracodawcy, jak i eksperci wskazują na konieczność uchwalenia zupełnie nowej ustawy rehabilitacyjnej. Prace nad nią rozpoczęły się w biurze pełnomocnika.

– Jej pierwszym etapem jest przygotowanie badania, które ma służyć dokładnemu określeniu sytuacji osób niepełnosprawnych i ich oczekiwań – wyjaśnia Jarosław Duda.

Dodaje, że w nowej ustawie konieczne będzie pogodzenie oczekiwań pracodawców, samorządów oraz organizacji pozarządowych, ale najważniejszym jej celem ma być indywidualizacja wsparcia dla osób niepełnosprawnych w zależności od ich konkretnych potrzeb.

Na nową ustawę trzeba też będzie poczekać nie tylko ze względu na wczesny etap prac nad nią, lecz także z powodu rozpoczętych właśnie przez Komisję Europejską konsultacji nad zmianami w rozporządzeniu w sprawie udzielania pomocy publicznej.