Karta za urzędnikami

Te gminy, które stosują wyłącznie przepisy ustawy o pracownikach samorządowych i nie wypłacają rekompensat, łamią przepisy Europejskiej Kary Społecznej. Zgodnie z jej art. 4 pkt 2 wszyscy pracownicy, w tym też ci samorządowi, którzy pracują po godzinach, powinni mieć zagwarantowane dodatkowe wynagrodzenie lub zwiększony wymiar czasu wolnego. W efekcie jeśli samorządy nie mają pieniędzy na dodatki, to mogą wprowadzić zwiększony wymiar czasu wolnego.

Podobnie stanowisko zajmuje rzecznik praw obywatelskich, który występował w tej sprawie do kancelarii premiera. W odpowiedzi uzyskał opinię, że pozbawienie pracowników samorządowych rekompensat jest przypadkiem szczególnym i Europejska Karta Społeczna nie musi mieć tu zastosowania.

Można dać nagrodę

Samorządy mogą też w inny sposób rekompensować urzędnikom dodatkową pracę, np. przyznając im nagrody. Mogą też zdecydować o podwyżce pensji tym osobom, które często pracują więcej niż osiem godzin dziennie. To właśnie dla pracowników zatrudnianych na podstawie umowy o pracę zostały określone przez Radę Ministrów minimalne stawki wynagrodzenia zasadniczego. Stawki maksymalne określa w regulaminie wynagradzania szef danego urzędu.

Przyznając urzędnikom podwyżki, kierownik urzędu musi jednak zastosować rozporządzenie Rady Ministrów z 18 marca 2009 r. w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych (Dz.U. nr 50, poz. 398). Z kolei dla grupy osób zatrudnionych na podstawie powołania i wyboru Rada Ministrów określiła minimalne i maksymalne stawki wynagrodzenia zasadniczego oraz maksymalny poziom dodatku funkcyjnego. W praktyce jednak kierownik urzędu może swobodnie kształtować maksymalne stawki zaszeregowania dla określonego tego typu grupy zatrudnionych. Jedynym ograniczeniem jest budżet gminy, poza tym nie ma problemów w podwyższeniu pensji pracowników pracujących po godzinach.

250,9 tys. pracowników zatrudnionych jest w samorządach

Kontrola w gminie

W przypadku kontroli gminy mogą bronić się przed zarzutami przyznawania rekompensat za nadgodziny urzędnikom poprzez:

● powoływanie się na art. 43 ust. 1 ustawy o pracownikach samorządowych, gdzie w sprawach nieuregulowanych stosuje się przepisy kodeksu pracy,

● wskazywanie, że ustawa o pracownikach samorządowych nie zabrania wprowadzania rekompensat za nadgodziny,

● powoływanie się na art. 18 par. 2 kodeksu pracy, gdzie przepisy mniej korzystne dla pracowników niż kodeks pracy są z mocy prawa nieważne.

Roszczenia urzędnika

Gdy pracownik domaga się wypłaty rekompensaty za pracę w nadgodzinach:

● kierownik urzędu powinien odnotowywać w ewidencji czasu pracy godziny jej rozpoczęcia i zakończenia,

● a nie otrzymuje rekompensaty za dodatkową pracę, powinien domagać się wyjaśnień pracodawcy,

● a gmina nie chce mu wypłacić lub udzielić czasu wolnego za dodatkową pracę, może odwołać się do sądu pracy,

● sąd może zasądzić prawo do rekompensaty za nadgodziny, jeśli gmina nie udowodni, że nie pracował dłużej.

Podstaw prawna

Art. 42 ustawy z 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych (Dz.U. nr 223, poz. 1458 z późn. zm.).