Zagraniczna emerytura

O emeryturę w Austrii może się ubiegać kobieta, która ukończyła 60 lat, lub 65-letni mężczyzna. Muszą przepracować co najmniej 180 miesięcy (15 lat) w ciągu ostatnich 360 miesięcy (30 lat). Jeśli ktoś pracował krócej, nie otrzyma świadczenia. Jednak do tego stażu pracy dolicza się także unijny zagraniczny, na przykład polski. I odwrotnie – do polskiego dolicza się w pewnych sytuacjach austriacki.

Jeśli Polak pracował krócej niż 15 lat, to ten okres będzie w dwóch przypadkach brany pod uwagę przez ZUS przy wyliczaniu przez niego emerytury. Po pierwsze, przy wyznaczeniu emerytury dla osoby, która jest w starym systemie, ZUS, ustalając jej staż ubezpieczeniowy, do stażu polskiego doda austriacki. Zagraniczne okresy zatrudnienia nie mają znaczenia dla osób, które są w nowym systemie. One uzyskają świadczenia na podstawie m.in. wpłaconych składek.

Po drugie, staż austriacki ma znaczenie dla wszystkich Polaków (zarówno ze starego, jak i nowego systemu), którzy mają zbyt krótki okres pracy w Polsce, żeby uzyskać emeryturę minimalną. Aby ją uzyskać, kobieta musi mieć 20 lat ubezpieczenia, a mężczyzna 25, i muszą mieszkać w Polsce. Jeśli zabraknie tego stażu za pracę w Polsce, ZUS uwzględni zatrudnienie za granicą.

Świadczenia na dzieci

Osoba, która podejmie pracę w Austrii, a jest rodzicem, ma prawo do obowiązujących w tym kraju świadczeń rodzinnych. Umożliwiają to unijne przepisy dotyczące koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Wskazują, że pierwszeństwo w wypłacie świadczeń ma kraj pracy rodzica. Jeżeli obydwoje pracują, decyduje miejsce pobytu dzieci. Jednak wtedy Austria ze względu na różnicę w wysokości świadczeń, będzie wypłacać tę kwotę różnicy jako tzw. dodatek dyferencyjny.

Podstawowym świadczeniem rodzinnym w Austrii jest zasiłek rodzinny (Familienbeihilfe). Jest on przyznawany wszystkim rodzicom bez względu na osiągane dochody. Jego wysokość jest uzależniona zarówno od wieku dziecka, jak i liczby dzieci. Na przykład, jeżeli rodzice mają trójkę dzieci, które mają 2 lata, 5 lat oraz 16 lat, to wysokość zasiłku na nie wynosi odpowiednio 105,4 euro (419 zł), 125,5 euro (499 zł) oraz 165,9 euro (659 zł). Łącznie daje to kwotę 396,3 euro (1,57 tys zł) miesięcznie.

– Zasiłek jest wypłacany sześć razy w roku, a we wrześniu jest wypłacany dodatkowy, tzw. trzynasty zasiłek – mówi Marcin Jakubowski, II sekretarz Ambasady RP w Austrii.

Dodaje, że zasiłek jest też zwiększany o 138,30 euro (549,92 zł), gdy dziecko jest niepełnosprawne.

Wniosek o zasiłek na dziecko jest składany we właściwym urzędzie skarbowym (Finanzamt). Trzeba do niego dołączyć m. in. dokument potwierdzający legalny pobyt w Austrii (Anmeldebeststigung), skrócone akty urodzenia dzieci, zaświadczenie o wspólnym zameldowaniu w Polsce kopię karty ubezpieczeniowej.

Ponadto rodzicom przysługuje dodatek z tytułu wielodzietności w wysokości 36,40 euro (144,74 zł) na trzecie i kolejne dziecko. Jednak jego wysokość od lipca 2011 roku obniży się do 20 euro. Skrócony będzie też czas wypłacania zasiłku. Obecnie można go otrzymywać nawet do ukończenia przez dziecko 27 lat. Po zmianach będzie to 24 lub 25 lat.

Jak się leczyć w Austrii

Osoby pracujące na terenie Austrii mają obowiązek posiadania ubezpieczenia zdrowotnego. Bez niego polski pracownik będzie miał problem z dostępem do bezpłatnego leczenia. Aby je uzyskać, trzeba zostać zgłoszonym do ubezpieczenia w kasie chorych (Krankenkasse). Robi to pracodawca. Następnie kasa przekazuje o tym informacje do innych instytucji ubezpieczeniowych.

Składka zdrowotna jest opłacana po połowie przez pracownika i pracodawcę (wynosi 7,5 proc. wynagrodzenia brutto na zdrowie, 1,5 proc. na ubezpieczenie wypadkowe, 6 proc. na wypadek bezrobocia).

Dzięki ubezpieczeniu polski pracownik ma prawo do leczenia na takich samych zasadach, jakie obowiązują austriackich obywateli. Musi jednak liczyć się z tym, że za część świadczeń i tak zapłaci z własnych pieniędzy. Dlatego warto również wykupić prywatną polisę zdrowotną. Współpłacenie obowiązuje m.in.:

● w przypadku leczenia stomatologicznego. Cenniki są ustalane dowolnie przez lekarzy, więc przed udzieleniem świadczenia warto zapytać o cenę.

● pacjent płaci również około 10 euro za każdy dzień pobytu w szpitalu (maksymalnie do 28 dni w ciągu roku).

● również za zakup leku naliczana jest opłata – wynosi ona 4,70 euro.

Pracownik, który podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu w Austrii, nie jest ubezpieczony w NFZ. Dlatego zanim przyjedzie np. na urlop do Polski, musi uzyskać z austriackiej kasy chorych europejską kartę ubezpieczenia zdrowotnego.