Blisko jedna trzecia zatrudnionych (30 proc.) pracuje w przedsiębiorstwach, w których działają związki zawodowe, z czego około połowy ma w zakładzie kilka związków. Większość pracowników (60 proc.) pracuje jednak w zakładach, w których nie ma związków. W ostatnich siedmiu latach zmalał odsetek osób zatrudnionych w przedsiębiorstwach, w których działają organizacje zakładowe.

Skuteczność działania związków zawodowych na poziomie przedsiębiorstwa nie jest zbyt duża - wskazuje CBOS. Najczęściej podzielana jest opinia, że związki się starają, ale niewiele im wychodzi (44 proc. wskazań). Dokładnie jedna trzecia pracowników zakładów, w których są organizacje związkowe (33 proc.) nie dostrzega żadnych efektów ich działalności. Co siódmy zaś (14 proc.) twierdzi, że są one efektywne, a załoga wiele im zawdzięcza.

Według CBOS związki zawodowe traktowane są w Polsce raczej przychylnie. Blisko dwie piąte respondentów (38 proc.) uważa, że obecna działalność organizacji związkowych jest dla kraju korzystna, natomiast ponad jedna czwarta (29 proc.) - że niekorzystna.

Skuteczność związków zawodowych w skali kraju jest, w opinii publicznej, zdecydowanie niska. Jedna czwarta respondentów (26 proc.) sądzi, że działają one efektywnie, natomiast ponad połowa (52 proc.) wyraża przeciwną opinię. 22 proc. respondentów nie potrafi zająć jednoznacznego stanowiska w tej kwestii.

Blisko połowa dorosłych zdania, że związki mają zbyt mały wpływ na decyzje władz

Blisko połowa dorosłych (49 proc.) jest zdania, że związki mają zbyt mały wpływ na decyzje władz w naszym kraju. Mniej więcej co siódmy respondent (15 proc.) sądzi, że jest on odpowiedni, a co ósmy (12 proc.) uznaje rolę związków za zbyt dużą.

Zdecydowana większość badanych przez CBOS pracowników deklaruje, że w ich zakładach pracy podstawowe prawa pracownicze nie są naruszane.

Jedna piąta (20 proc.) twierdzi natomiast, że zmuszona jest pracować bez właściwego wynagrodzenia dłużej, niż to określono w umowie. 16 proc. - musi pracować w nieprzepisowych warunkach. Niepłacenie lub nieregularne płacenie za wykonywaną pracę dotyka co siedemnastego pracownika (6 proc.).

Najczęściej łamane jest pracownicze prawo do zakładania związków zawodowych lub zrzeszania się w już istniejących - niemal dwie piąte pracowników (38 proc.) twierdzi, że w ich zakładach pracy nie ma takiej możliwości.

Z deklaracji respondentów wynika, że w przedsiębiorstwach, w których działają związki zawodowe, naruszenia praw pracowniczych zdarzają się rzadziej niż w pozostałych zakładach. Ponadto z deklaracji badanych wynika, że w firmach, w których nie ma związków zawodowych, w większości przypadków ich powstanie jest niemożliwe.

Badanie "Aktualne problemy i wydarzenia" przeprowadzono w dniach 8-14 lipca 2010 roku na liczącej 899 osób, reprezentatywnej próbie losowej dorosłych mieszkańców Polski.