Prowadziłem działalność gospodarczą, z czego powstały duże zaległości składkowe. ZUS wszczął więc egzekucję z mojego majątku. Obawiam się, że w końcu zlicytują mi mieszkanie, bo to jedyny majątek, jaki posiadam. Wpadłem na pomysł, że podaruję mieszkanie na czas egzekucji komuś spoza rodziny. Wiem, że w zwykłej egzekucji nie jest to możliwe, a czy będzie skuteczne w tym przypadku?
Aby odpowiedzieć na to pytanie, należy sięgnąć do przepisów kodeksu cywilnego (dalej: k.c.). Ustawodawca przewidział szczególny mechanizm zabezpieczający wierzycieli w razie wyzbywania się majątku przez dłużnika. Mowa o art. 527 i następnych. I tak w par. 1 postanowiono, że gdy wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową, każdy z wierzycieli może żądać uznania tej czynności za bezskuteczną w stosunku do niego, jeżeli dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli, a osoba trzecia o tym wiedziała lub przy zachowaniu należytej staranności mogła się dowiedzieć. Ponadto czynność prawna dłużnika jest uznawana za dokonaną z pokrzywdzeniem wierzycieli, jeżeli w jej wyniku dłużnik stał się niewypłacalny albo stał się niewypłacalny w wyższym stopniu, niż był przed jej dokonaniem. Jak zaś podano w wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 16 kwietnia 2018 r., sygn. akt V ACa 230/17, jeżeli w dacie dokonywania darowizny darczyńca wiedział o zobowiązaniu wynikającym z nakazu zapłaty, zaś wyzbywając się istotnego składnika majątkowego, doprowadził do znacznego zmniejszenia swego majątku, to taka czynność prawna dokonana została z pokrzywdzeniem wierzyciela.