Do 30 września 2019 r. należy wpłacić – na podstawie dotychczas obowiązujących przepisów – pozostałe 25 proc. kwoty odpisów i zwiększeń na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych (75 proc. wpłaca się do końca maja). Natomiast do 31 października 2019 r. trzeba będzie dopłacić różnicę między dokonanymi wpłatami a wartością odpisów i zwiększeń po ich proporcjonalnym przeliczeniu z uwzględnieniem podwyższonej podstawy za okres 1 sierpnia – 31 grudnia 2019 r.

Winny zamieszania jest art. 2 ustawy z 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2019, ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych oraz ustawy o Karcie Dużej Rodziny (dalej ustawa zmieniająca), która w chwili zamknięcia wydania czekała na rozpatrzenie przez Senat, co ma nastąpić na posiedzeniu 25‒27 września. Przepis ten nowelizuje art. 5h ustawy o zfśs. I wprowadza dwie podstawy naliczania odpisów i zwiększeń w 2019 r. W okresie:

  • od 1 stycznia do 31 lipca 2019 r. utrzymuje przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej w II półroczu 2013 r., czyli 3278,14 zł,
  • od 1 sierpnia do 31 grudnia 2019 r. nakazuje stosować przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej w II półroczu 2014 r., czyli 3389,90 zł.

A to oznacza, że konieczne będzie przeliczenie odpisów i zwiększeń za 2019 r. proporcjonalnie do okresu obowiązywania danej podstawy ich ustalania (tj. za pierwszych siedem miesięcy roku według niższej podstawy i za następne pięć miesięcy – z wyższej). A następnie – wpłata różnicy między sumą uzyskanych wyników a łączną kwotą przelewów dokonanych na rachunek zfśs do 31 października 2019 r. (co przewiduje również modyfikowany art. 5h ust. 3 ustawy zfśs). Tyle że czynności te trzeba będzie wykonać dopiero po wejściu w życie ustawy zmieniającej, czyli po upływie 14 dni od dnia jej ogłoszenia. Jeżeli Senat uchwali ją na najbliższym posiedzeniu bez poprawek, to trafi ona do podpisu prezydenta, a potem do publikacji w Dzienniku Ustaw. Jeśli przejdzie ten proces szybko i bez przeszkód, to zacznie obowiązywać w I połowie października.

Gdyby ustawa zmieniająca weszła w życie przed 30 września 2019 r., termin 31 października 2019 r. zastąpiłby standardowy termin wrześniowy. Tak się jednak nie stanie, więc pierwszy raz w historii zfśs wpłaty będą dokonywane trzy razy. To jednak wyjątkowa sytuacja. W 2020 r. i kolejnych latach znowu będą obowiązywały tylko dwa terminy: 31 maja i 30 września. Z małym zastrzeżeniem: o ile ustawodawca nie przeprowadzi kolejnej nowelizacji, która zaburzy dotychczasowe zasady.

Jeszcze jedna uwaga. Niewykluczone, że za 2019 r. trzeba będzie dokonać czwartej wpłaty na rachunek zfśs. Taka konieczność zaistnieje, jeśli w wyniku korekty dokonywanej na koniec roku okaże się, że dotychczas przekazane wpłaty (ustalane do planowanego zatrudnienia w 2019 r.) były za niskie po przeliczeniu odpisów i zwiększeń w relacji do rzeczywistego średniego zatrudnienia. W przeciwnym wypadku nastąpi zaś zwrot ewentualnej nadwyżki lub jej zaliczenie na poczet wpłaty za 2020 r. 

Podstawa prawna

Art. 5h i 6 ustawy z 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1352).