statystyki

Kiedy spadkobierca odpowiada za przedawnione długi zmarłego przedsiębiorcy?

autor: Joanna Śliwińska Radca Prawny, Marcin Nagórek Radca Prawny09.03.2019, 07:00
Zgodnie z ustawą o systemie ubezpieczeń społecznych co do zasady należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie pięciu lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Jednak nie ulegają przedawnieniu należności z tytułu składek zabezpieczone hipoteką lub zastawem.

Zgodnie z ustawą o systemie ubezpieczeń społecznych co do zasady należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie pięciu lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Jednak nie ulegają przedawnieniu należności z tytułu składek zabezpieczone hipoteką lub zastawem.źródło: ShutterStock

Jestem spadkobiercą ojca, który prowadził działalność gospodarczą. Na jego nieruchomości ZUS wpisał hipotekę przymusową za zadłużenie powstałe w latach 2008‒2012. ZUS wezwał mnie teraz do zapłaty prawie 50 tys. zł, strasząc sprawą sądową. Czy rzeczywiście muszę płacić, przecież składki są przedawnione?

Spadkobierca nabył spadek po przedsiębiorcy, w tym obciążoną hipoteką nieruchomość, stając się dłużnikiem rzeczowym ZUS. Zgodnie z ustawą o systemie ubezpieczeń społecznych co do zasady należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie pięciu lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Jednak nie ulegają przedawnieniu należności z tytułu składek zabezpieczone hipoteką lub zastawem. Po upływie terminu przedawnienia należności te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki lub zastawu do wysokości zaległych składek i odsetek za zwłokę liczonych do dnia przedawnienia.

W ocenie opisywanej sytuacji pomocna może być analiza przeprowadzona w wyroku Sądu Okręgowego w Świdnicy z 1 lutego 2017 r., sygn. akt I C 2177/16. W orzeczeniu tym podano m.in., że art. 24 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych różnicuje instytucję przedawnienia zobowiązań składkowych w zależności od zabezpieczenia ich hipoteką ustanowioną na nieruchomości lub nie. W przypadku jej ustanowienia należności składkowe nigdy nie ulegają przedawnieniu. Z chwilą ustanowienia takiej hipoteki następuje wyłączenie możliwości przedawnienia zobowiązań składkowych, a to oznacza, że będą one mogły być egzekwowane przez nieograniczony czas. Co istotne, w sprawie tej rozpatrywano również wątek odpowiedzialności spadkobiercy z nieruchomości obciążonej składkami dotyczącymi jeszcze działalności gospodarczej spadkodawcy. Sąd finalnie uznał roszczenie ZUS za zasadne, zasądzając kwotę długu stanowiącą odzwierciedlenie wysokości wpisu hipotecznego.

Możliwość dochodzenia roszczenia wobec dłużnika rzeczowego potwierdzono również w wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z 15 października 2015 r., sygn. akt I ACa 897/15. Sąd uznał, że wytoczenie przeciwko dłużnikowi hipotecznemu powództwa o zasądzenie należności dochodzonej od dłużnika osobistego do wysokości zabezpieczonej hipoteką jest uzasadnione. Wszak zaspokojenie wierzyciela hipotecznego z nieruchomości następuje według przepisów o sądowym postępowaniu egzekucyjnym. Obligatoryjność tego trybu wymusza uzyskanie przez wierzyciela tytułu wykonawczego, który jest podstawą każdej egzekucji.

Jak widać, przedawnienie składek ZUS nie oznacza, że nie może ich dochodzić z przedmiotu hipoteki – w tym przypadku odziedziczonej nieruchomości. ZUS w razie braku spłaty zadłużenia ma prawo wystąpić do spadkobiercy z roszczeniem cywilnoprawnym o zapłatę tej kwoty. ZUS w takiej sytuacji nie wydaje decyzji administracyjnej.


Pozostało jeszcze 76% treści

Czytaj wszystkie artykuły na gazetaprawna.pl oraz w e-wydaniu DGP
Zapłać 97,90 zł Kup abonamentna miesiąc
Mam kod promocyjny
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy INFOR Biznes. Kup licencję

Polecane

Komentarze (2)

Twój komentarz

Zanim dodasz komentarz - zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.

Widzisz naruszenie regulaminu? Zgłoś je!

Polecane